{"id":1985,"date":"2018-05-19T22:53:54","date_gmt":"2018-05-19T22:53:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.serazat.com\/?p=1985\/"},"modified":"2018-05-19T22:53:54","modified_gmt":"2018-05-19T22:53:54","slug":"deizm-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/deizm-nedir\/","title":{"rendered":"Deizm Nedir?"},"content":{"rendered":"<p>Deizm; bir ba\u015fka ad\u0131yla Yaradanc\u0131l\u0131k bir inan\u0131\u015f \u015fekli:<\/p>\n<ul>\n<li>Bir Yarat\u0131c\u0131 vard\u0131r, fakat k\u00e2inat\u0131n ve hay\u00e2t\u0131n i\u015fleyi\u015fine kar\u0131\u015fmaz, der.<\/li>\n<li>Vahyi ink\u00e2r eder.<\/li>\n<li>Ak\u0131l; mant\u0131k k\u00e2idelerini ve tabiat\u0131n i\u015fleyi\u015f kanunlar\u0131n\u0131 buldu\u011fu gibi, dini inan\u0131\u015fa dair esaslar\u0131 da\u00a0bulabilir, der.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Tarihte, mutezile f\u0131rkas\u0131 da, kadere inanman\u0131n farz oldu\u011funu inkar edip, \u201c\u0130nsan kendi kaderini kendi \u00e7izer. \u0130nsanlar\u0131n i\u015flerine Allah kar\u0131\u015fmaz\u201d dedi\u011fi i\u00e7in sap\u0131klar z\u00fcmresine d\u00e2hil olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de, kendine Deist, Yaradanc\u0131 veya Allah\u00e7\u0131 diyenler \u00e7o\u011falmakta.<\/p>\n<p><strong>Bize Ne Oldu?<\/strong><\/p>\n<p>H\u00fcrmet kalmad\u0131. Mukaddeslere, mefhumlara, k\u0131ymetlere, ululara ve y\u00fccelere. Hocalar, imamlar, camiler, kitaplar, mezhepler\u2026 ve her\u015fey heryerde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r oldu. S\u0131radanla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u0130nsan, kibrini, itiraz\u0131n\u0131, isyan\u0131n\u0131, serke\u015fli\u011fini, \u015f\u00fcphelerini ve dahi akl\u0131n\u0131; ancak ve ancak mukaddes ve mutlak kabul etti\u011fi k\u0131ymetler kar\u015f\u0131s\u0131ndan bir kenara b\u0131rakabilir.<\/p>\n<p>Evlatlar\u0131m\u0131z\u0131n deistle\u015fmesinden \u015fikayet ediyoruz da, biz \u00e7ok mu masumuz! Biz de\u011fil miyiz \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 y\u0131llarca okulda ald\u0131\u011f\u0131 nota, kazand\u0131\u011f\u0131 \u00fcniversiteye, bildi\u011fi yabanc\u0131 lisana, kapak att\u0131\u011f\u0131 prestijli i\u015fe g\u00f6re de\u011ferlendiren? K\u00fcreselle\u015fen vah\u015fi kapitalist d\u00fcnyan\u0131n yeg\u00e2ne kriteri para ve maddi ba\u015far\u0131. Ya manev\u00ee cihet? G\u00f6n\u00fcl, kalp, im\u00e2n, k\u0131ymetler ve mukaddesler\u2026 \u201c<strong>Ama yaz tatilinde Kuran kursuna gitti benim o\u011flan<\/strong>\u201d. Vicdan az\u00e2b\u0131 \u00fczerine \u00f6rt\u00fclen bir c\u00fcmlelik \u00f6rt\u00fc. Baz\u0131 cenazelerde \u00e7ene alt\u0131na ba\u011flan\u0131veren \u00f6rt\u00fcler misali.<\/p>\n<p>Yaz tatilinde Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem kursuna g\u00f6ndermek veya okulda din k\u00fclt\u00fcr\u00fc dersi dini bilgi edinmek i\u00e7in yeterli olur mu? Do\u011fru itikat \u00fczerine in\u015fa edilmeyen \u201cilim, amel ve ihlas\u201d \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcnden m\u00fcte\u015fekkil olmayan bir bina y\u0131k\u0131lmaya mahkum de\u011fil midir?<\/p>\n<p>Kendini \u00f6yle vasfetmeseler de, gen\u00e7lerin ekseriyeti fiilen deist olmu\u015flar da haberleri yok. Sorsan\u0131z deizmin ne oldu\u011funu bilmezler. \u201cElhamd\u00fclillah m\u00fcsl\u00fcman\u0131z\u201d derler. Ama d\u00eenimizin emir ve yasaklar\u0131 hakk\u0131nda konu\u015fmak muhaldir. Kendi akl\u0131na g\u00f6re, dinden ne anlad\u0131ysa onu konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. \u201cBence\u2026.\u201d ile ba\u015flayan c\u00fcmleler kurulur. Velh\u00e2s\u0131l, i\u00e7i bo\u015falt\u0131lan bir m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k, piyasa \u015fartlar\u0131na uydurulmu\u015f kad\u0131nlar ve evdeki vak\u00e2r ve riyasetini kaybeden erkekler.<\/p>\n<p>Delikanl\u0131lar\u0131m\u0131z, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 sadece Cuma ve Bayram g\u00fcnleri camiye u\u011framaktan ibaret zanneder oldu. K\u0131zlar\u0131m\u0131z\u0131n h\u00e2l-i p\u00fcr mel\u00e2linden hi\u00e7 bahis a\u00e7mayal\u0131m isterseniz.<\/p>\n<p><strong>Ak\u0131l ve Deizm<\/strong><\/p>\n<p>Gen\u00e7leri deizme s\u00fcr\u00fckleyen sebeplerin ba\u015f\u0131nda, akl\u0131n yetersiz kalaca\u011f\u0131 meselere kafa yormalar\u0131 geliyor. \u0130slamiyette akla uymayan bir \u015fey yoktur fakat akl\u0131n almayaca\u011f\u0131 \u015fey yoktur.<\/p>\n<p><em>Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n Z\u00e2t\u0131 ve S\u0131fatlar\u0131<\/em>\u00a0\u2013 Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n azametini ve mutlak kudret sahibi olu\u015funu idrak edemiyorlar. Onun i\u00e7in b\u00f6yle bir kudret sahibi bir varl\u0131\u011f\u0131n mevcudiyetini i\u00e7lerine sindiremiyorlar.<\/p>\n<p><em>Kaza ve Kader<\/em>\u00a0\u2013 \u201cAllah k\u00f6t\u00fcleri k\u00f6t\u00fcl\u00fckten neden al\u0131koymaz\u201d; \u201c\u0130nan\u00e7s\u0131z bir ailede d\u00fcnyaya gelen birine neden azap yap\u0131lacak\u201d; \u201cG\u00fcnah neden yarat\u0131ld\u0131\u201d; \u201cNeden insanlar e\u015fit yarat\u0131lmad\u0131\u201d ve dininizin \u201ckaza ve kader\u201d bahsini al\u00e2kadar eden benzeri sualler.<\/p>\n<p><em>\u00d6ld\u00fckten Sonraki Hayat<\/em>\u00a0\u2013 Cennet, cehennem, s\u0131rat, mizan, mah\u015fer gibi hususlar.<\/p>\n<p><em>Yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n G\u00e2yesi<\/em>\u00a0\u2013 Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n insanlar\u0131 neden imtihan etti\u011finden, kad\u0131n ve erkek aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131\u011fa kadar\u2026 hayat ve yarad\u0131l\u0131\u015fa dair meseleler.<\/p>\n<p>Hikmetini ancak Allah\u00fc te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n bildi\u011fi, Peygamber efendimiz v\u00e2s\u0131tas\u0131yla bizlere haber verdi\u011fi ve \u0130slam \u00e2limlerinin kitaplar\u0131nda uzun uzun izah buyurduklar\u0131 \u00e7o\u011funlu\u011fu \u201cgayba im\u00e2n\u0131\u201d iktiza eden meseleler. Ak\u0131lla anla\u015f\u0131lacak \u015feyler de\u011fil.<\/p>\n<p><strong>Ak\u0131l; vahiyin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ilerlerse v\u00e2s\u0131l, aksi halde g\u00fcmr\u00e2h olur.<\/strong>\u00a0\u0130slam medeniyeti, nefis ile im\u00e2n\u0131n harbinden ib\u00e2ret. \u0130nsan, akl\u0131n\u0131 nefsinin de\u011fil; im\u00e2n\u0131n\u0131 emrine verdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde akl\u0131n\u0131n \u015ferrinden mahf\u00fbz olabilir.<\/p>\n<p>Bir gen\u00e7, gayba im\u00e2n etmeden; nefsi ve akl\u0131yla ba\u015fba\u015fa kal\u0131p hakikati bulabilir mi? Sahi, \u015feytan da \u201cPeki\u201d deyip emre itaat etmedi\u011fi ve akl\u0131na uydu\u011fu i\u00e7in lanete u\u011framam\u0131\u015f m\u0131yd\u0131? \u0130sl\u00e2miyette, nefse kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, m\u00fccadelelerin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc kabul edilmi\u015f. Nefis mukkaddesler \u00f6n\u00fcnde diz \u00e7\u00f6kt\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f. \u0130yi de hangi mukaddeslerin?\u00a0<strong>Mukaddesleri a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131lan, k\u0131ymetleri alel\u00e2de tart\u0131\u015f\u0131lan gen\u00e7ler bocalama ya\u015famaz m\u0131!<\/strong>\u00a0Tart\u0131\u015fmaya kapal\u0131, y\u00fcce ve mutlak k\u0131ymet b\u0131rakmad\u0131k. Hak ile b\u00e2t\u0131l\u0131 birbirine kar\u0131\u015fm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnce, gen\u00e7lerimiz de do\u011fruyu bulmak i\u00e7in ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmek zorunda kald\u0131.<\/p>\n<p>Vahyin kap\u0131s\u0131ndan i\u00e7eri girdi\u011finiz anda, akl\u0131n\u0131z\u0131 d\u0131\u015far\u0131ya b\u0131rak\u0131p \u00f6yle girersiniz. Y\u00fcce peygamberimizin bize haber verdi\u011fi mukkaddesleri tart\u0131\u015fmaz, sorgulamaz, \u015f\u00fcphe duymaz, ak\u0131l terazisine vurmaya kalkmazs\u0131n\u0131z. Boyun e\u011febildi\u011finiz nisbette y\u00fckselirsiniz.<\/p>\n<p>Nefsin himalayalar misali dimdik ayakta durdu\u011fu yerde, tev\u00e2z\u00fb, di\u011fergaml\u0131k, tevekk\u00fcl\u2026. ne gezer! Kibir, egoizm, hazc\u0131l\u0131k (hedoizm)\u2026 al\u0131r gider.<\/p>\n<p>Gen\u00e7lerimizin akl\u0131na de\u011fil, g\u00f6nl\u00fcne hitap edebilmemiz gerekirdi? Kendisi g\u00f6n\u00fcl ehli olmayan g\u00f6n\u00fcllere nas\u0131l dokunacak?<\/p>\n<p>Bu veb\u00e2lde aslan pay\u0131; \u201csadece Kur\u2019an mealini okumakla\u201d din \u00f6\u011frenilebilece\u011fini telkin eden ve meal okumay\u0131 te\u015fvik eden zihniyete aittir.<\/p>\n<p><strong>B\u00f6yle bir neslin ayak sesleri duyuluyordu. Ahmet Arv\u00e2s\u00ee hoca \u201cdramatik insan\u201d \u015feklinde tarif etmi\u015fti y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015flar\u0131. Bu vaziyet, had\u00ees-i \u015ferifte haber verilmi\u015f: \u201c\u0130nsanlar camileri doldurur, i\u00e7lerinde (hakiki) tek m\u00fc\u2019min yoktur\u201d (\u0130bni Ebi \u015eeybe 6\/163). \u00c7ok daha beterinden nas\u0131l kurtuluruz?<\/strong><\/p>\n<p>Gen\u00e7lere sadece kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fc olarak dayat\u0131lan din, belki de ruhlar\u0131n\u0131, kalplerini doyuramad\u0131. S\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn evlad\u0131n\u0131z \u00fczerinde tesirli olmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nce kendinizin tatbik ediyor olman\u0131z gerekmez mi? Hem de samimiyet ve ihlasla. \u0130nand\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi ya\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi inanmaya ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n<p><strong>Din diye, dinsizli\u011fi dayad\u0131k millete.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cMenk\u0131beci din anlat\u0131s\u0131\u201d diye \u00e2lim, evliy\u00e2 ve b\u00fcy\u00fck zatlar\u0131 hor g\u00f6ren \u00e2diler t\u00fcremedi mi? Manevi a\u015fk\u0131 yakalayamayan ruhlar; nefislerini ok\u015fayan \u015feyleri ilah\u00ee a\u015fkla kar\u0131\u015ft\u0131rmad\u0131lar m\u0131? Tasavvuf musikisi, \u00e7alg\u0131l\u0131 il\u00e2hi, k\u0131z-erkek yan-yana sosyal faaliyetler\u2026 ve saire.<\/p>\n<p><strong>Ahl\u00e2k kaleleri y\u0131k\u0131ld\u0131. Edep tezg\u00e2hlar\u0131 tahrip edildi.<\/strong>\u00a0Tasavvuf ekolleri, g\u00f6n\u00fclleri safla\u015ft\u0131r\u0131yordu. Kibirden kayalar \u015feklinde girdikleri derg\u00e2hlardan yontulmu\u015f, cil\u00e2lanm\u0131\u015f m\u00fctevazi ki\u015filer olarak \u00e7\u0131k\u0131yorlard\u0131. Aileye, b\u00fcy\u00fcklere, ilme, mukaddesata ve bilahare b\u00fct\u00fcn k\u0131ymetlere h\u00fcrmet \u00f6\u011fretiliyordu. \u201cKar\u0131ncaya ulu nazar\u0131\u201d olan ve insanlar bir yana hayvanlar ve hatta neb\u00e2t\u00e2tla empati kurabilen nesiller yeti\u015fiyordu.<\/p>\n<p><strong>Vaaz k\u00fcrs\u00fcs\u00fcne televizyonlar \u00e7\u00f6reklendi. Rahlelere ak\u0131ll\u0131 cihazlar kapakland\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem me\u00e2li okuyarak dinden so\u011fuyan m\u00fctedeyyin aile \u00e7ocuklar\u0131 var.<\/p>\n<p><strong>Ah \u0130stism\u00e2r<\/strong><\/p>\n<p>Malesef, suimis\u00e2lin ems\u00e2l kabul edilmesi vaziyeti de mevzubahis. Mesela bir siyasi partinin veya bir sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn \u201cdinin temsilcisi\u201d \u015feklinde telakki edilmesi yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fanageldi. Dinle al\u00e2kas\u0131 olmayan te\u015fekk\u00fcllerin hat\u00e2lar\u0131 d\u00eene mal edildi. Din, \u201cbirilerinin saltanat\u0131n\u0131 korumak i\u00e7i geli\u015ftirdi\u011fi bir sistem\u201d diyerek siyasi partiye olan h\u0131nc\u0131n\u0131 dinden \u00e7\u0131karma tem\u00e2y\u00fcl\u00fc m\u00fc\u015f\u00e2hede edildi.<\/p>\n<p>M\u00fctedeyyinlere \u201cdinci\u201d yaftas\u0131n\u0131 yap\u0131\u015ft\u0131ran ve kendilerini \u201cAllah\u00e7\u0131\u201d (deist) \u015feklinde lanse edenler \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7e\u015fitli gizli emellerini d\u00eeni cemaat kisvesi alt\u0131nda gizleyenlerin verdi\u011fi zararlar \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc zehir misali tesir etti. Toplumun i\u00e7ine s\u0131zmak, manip\u00fcle etmek, mobilize etmek ve kendi hedefleri cihetinde y\u00f6nlendirmek i\u00e7in ne yaz\u0131k ki, din istismar edildi.<\/p>\n<p><strong>Ahlaks\u0131zdan M\u00fcsl\u00fcman Olmaz<\/strong><\/p>\n<p>\u0130mam hatip liselerinde veya ilahiyat fak\u00fcltelerinde \u00e7ileh\u00e2neler yoktu ki oralardan mutasavvuf, \u00e2rif, \u00e2lim, evliya\u2026 \u00e7\u0131ks\u0131n. L\u00fczumlu l\u00fczumsuz envai \u00e7e\u015fit bilgi vard\u0131 belki, fakat nefis terbiyesinden ge\u00e7irecek ahlak\u00ee terbiye yoktu.<\/p>\n<p>Kibri t\u00f6rp\u00fclenmemi\u015f; nefsi mutmainne olmam\u0131\u015f; riy\u00e2zet, m\u00fcc\u00e2hede, mur\u00e2kebe ve ba\u015fka hi\u00e7bir nefis terbiyesinden ge\u00e7irilmemi\u015f \u0130mam Hatip veya \u0130l\u00e2hiy\u00e2t mezunlar\u0131, y\u0131\u011f\u0131nla d\u00eeni malumatla y\u00fcklendiklerinde kendilerini dinde otorite gibi g\u00f6rmezler mi?\u00a0<strong>Ah bu ensesi kal\u0131n nefis! Malumatlarla m\u00fccehhez h\u00e2le geldi mi, izbandut kesilmez mi? B\u00fct\u00fcn k\u00e2in\u00e2t kendi etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fcyor vehmine kap\u0131lmaz m\u0131?<\/strong>\u00a0Yunus Emre\u2019nin s\u00f6z\u00fc manidard\u0131r:<\/p>\n<p>Nice bin y\u0131l bunda kalay\u0131m dersen<br \/>\nC\u00fcmle kitaplar\u0131 bileyim dersen<br \/>\nHer harfine y\u00fcz bin mana da versen<br \/>\nBir kamil m\u00fcr\u015fide varmay\u0131nca olmaz<\/p>\n<p>Hem bu noktada g\u00e2yeleri r\u0131z\u00e2-y\u0131 \u0130l\u00e2h\u00eeye v\u00e2s\u0131l olmak olan d\u00een\u00ee cemaatlerin de, gen\u00e7lerin elimizden kay\u0131p gitmesi hususunda eksi\u011fi olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususunda kendilerini sorgulamalar\u0131 gerekmez mi?<\/p>\n<p>Sosyal medya mecr\u00e2lar\u0131nda ateist muhtevalar ne\u015freden ve milyonlarca takip\u00e7isi olan sayfalar var. Manzara korkun\u00e7.<\/p>\n<p><strong>Bir de K\u00fcreselle\u015fme<\/strong><\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fte, Bat\u0131\u2019da, toplum; fertleri bir insan\u0131n sahip olabilece\u011fi en tabii haklardan bile mahrum b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Feodal lordlar, aristokratlar ve nihayet kilise\u2026 \u0130nsanca ya\u015famak gayesiyle, gruplar\u0131n tahakk\u00fcm\u00fcne kar\u015f\u0131, h\u00fcrriyet\u00e7i de\u011ferleri besleyip y\u00fcceltmekten ba\u015fka \u00e7are bulamad\u0131lar.<\/p>\n<p>E\u015fitlik, h\u00fcrriyet, adalet, insan\u00ee haklar\u2026 Modern d\u00fcnya, y\u00fczlerce y\u0131ll\u0131k m\u00fccadele neticesinde, bu de\u011ferler \u00fczerine in\u015fa edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Ki\u015filer, ahlak\u00ee normlar\u0131n gereklerine uymaya zorlanmamal\u0131, \u00f6zg\u00fcrce kendi inan\u00e7 ve davran\u0131\u015f \u015feklini se\u00e7ebilmeliydi.<\/p>\n<p><strong>\u0130lk bak\u0131\u015fta, \u00e7ok g\u00fczel g\u00f6r\u00fcnd\u00fc bu d\u00fc\u015f\u00fcnce.<\/strong>\u00a0Herkes kendi ba\u015f\u0131n\u0131n \u00e7aresine bakt\u0131; \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, didindi. Rekabet ve ferdiyet\u00e7ilik (<em>individualism \u2013 bireyselcilik<\/em>) kutsand\u0131. Bu cereyan Bat\u0131l\u0131 olmayan medeniyetlere mensup \u00fclkelere de yay\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>Toplumun pen\u00e7esinden \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilen g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131 yaln\u0131zla\u015ft\u0131. Mukaddeslerin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Bir sosyal \u00e7evre takdim edecek; problemlerini \u00e7\u00f6zecek; i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131ndaki \u00e7alkant\u0131lar\u0131 dindirecek ve hayat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn boyutlar\u0131n\u0131 ku\u015fatacak bir \u201ckapsay\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u201d i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na yola koyuldu.<\/p>\n<p>Her fert i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc ve mahdut bilgisi ile yola \u00e7\u0131k\u0131p, kendine has do\u011frular\u0131 ve yanl\u0131\u015flar\u0131 olan bir d\u00fc\u015f\u00fcnce, davran\u0131\u015f ve ahlak modeli geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7\u0131rp\u0131nd\u0131.\u00a0<strong>Netice olarak; farkl\u0131, z\u0131t ve insanlar say\u0131s\u0131nca davran\u0131\u015f kal\u0131b\u0131 zuhur etti.<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6nceden, i\u00e7timai\/toplumsal de\u011ferler hiyerar\u015fisi vard\u0131. M\u00fccerred ve m\u00fc\u015fahhas; her \u015fey tasnif edilmi\u015f ve belli k\u0131ymetler atfedilmi\u015fti. Bug\u00fcn\u00fcn problemi, k\u0131ymetler hiyerar\u015fisinin darmada\u011f\u0131n olmas\u0131. Her ferdin kendi kafas\u0131na g\u00f6re bir d\u00fcnya, varl\u0131k ve hayat telakkisi geli\u015ftirmesi.<\/p>\n<p>Tela\u015f, endi\u015fe, kayg\u0131 ve ko\u015fturmaca\u2026 M\u0131\u015f gibi ya\u015famak\u2026 S\u00fck\u00fbnet, h\u00fc\u015f\u00fb ve huzur eksikli\u011fi\u2026<\/p>\n<p>D\u00fcny\u00e2n\u0131n vaziyeti vahim.\u00a0<strong>Yedi k\u00fcs\u00fcr milyar insan \u00e7\u0131\u011fl\u0131k kesildi \u00e2det\u00e2.<\/strong>\u00a0Her tarafta bir ba\u015f\u0131 bo\u015fluk h\u00e2kim. Aksi beklenemezdi z\u00e2ten: Akl\u0131n h\u00fck\u00fcmr\u00e2n oldu\u011fu yerde m\u00fctevazilik de\u011fil, bitmez t\u00fckenmez \u00fcst\u00fcnl\u00fck sava\u015f\u0131 olur.<\/p>\n<p><strong>Her t\u00fcrl\u00fc i\u00e7timai kontrol\u00fcn tahakk\u00fcm\u00fcnden kurtar\u0131l\u0131p haklar\u0131 eline verilen fert, tek ba\u015f\u0131na hayat\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn problemlere \u00e7\u00f6z\u00fcm bulabilecek mi?<\/strong><\/p>\n<p>Yaln\u0131zla\u015fmak ve toplumca esir al\u0131nmak aras\u0131nda gidip gelen g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131, zerreden kozmosa, topyekun varl\u0131\u011f\u0131 kapsayan, ferd\u00ee ve i\u00e7timai, hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcyle al\u00e2kal\u0131 tutarl\u0131 ve \u015f\u00fcmull\u00fc\/kapsay\u0131c\u0131 bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc nas\u0131l in\u015fa edebilecek mi?<\/p>\n<p>Hele bir de \u201cihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131\u201d bilgilerin bombard\u0131man alt\u0131nda kalan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131; d\u00fc\u015f\u00fcnme, ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme ve muhakeme etme vazifesini televizyon, radyo, bilgisayar ve mobil cihazlara devreder oldu. Al\u0131c\u0131, t\u00fcketici, g\u00fcd\u00fcmlenmi\u015f, zombi, robot ve uyur-gezer vaziyete sokuldu.<\/p>\n<p>Di\u011fergaml\u0131k (<em>altruizm)<\/em>\u00a0yerini nemel\u00e2z\u0131mc\u0131l\u0131k ve ba\u015f\u0131na buyrukluk ald\u0131. De\u011ferler alt \u00fcst; her\u015fey karmakar\u0131\u015f\u0131k. Bulunan dermanlar dertten daha beter: Hedonizm, cinnet, depresyon, bunal\u0131m, nihilizm ve intihar! Dramatik, yaln\u0131z ve \u015fuursuz y\u0131\u011f\u0131nlar; her g\u00fcn yenileri tezah\u00fcr eden y\u00fczlerce psikolojik hastal\u0131\u011f\u0131n pen\u00e7esindeyken do\u011fruyu nas\u0131l bulacak?<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcnelim: \u201cYarat\u0131c\u0131 kainat\u0131n ulu mimar\u0131d\u0131r, binay\u0131 yapar (d\u00fcnyay\u0131 yarat\u0131r) gerisine kar\u0131\u015fmaz\u201d \u015feklindeki bir d\u00fc\u015f\u00fcnce kimin i\u015fine geliyor? Zombi gibi ya\u015fayan, durmaks\u0131z\u0131n t\u00fcketen ve t\u00fckettik\u00e7e birilerinin cebini dolduran nesiller hangi global odaklar\u0131n hay\u00e2lini kurdu\u011fu insan modeli?<\/p>\n<p><strong>Ne Yapmal\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Mezhepsizli\u011fin, dinde reformun, itikatta modernle\u015fmenin asl\u0131nda z\u0131nd\u0131kl\u0131k oldu\u011fu idr\u00e2k edilmeden iflah olmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n<p>Ehl-i s\u00fcnnettin d\u00f6rt hak mezhepten ibaret oldu\u011fu; bu hususta hi\u00e7 bir lam-mim-cime katiyyen yer olmad\u0131\u011f\u0131 idr\u00e2k edilmeden iflah olmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n<p>Dinde ak\u0131l de\u011fil, nakil esast\u0131r. Din demek, Edille-yi \u015fer\u2019iyye demektir. Yani, Kur\u2019an-\u0131 Kerim, Had\u00ees-i \u015ferifler, \u0130cm\u00e2-y\u0131 \u00dcmmet ve K\u0131y\u00e2s-\u0131 fukaha b\u00f6l\u00fcnmez bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Sadece Kur\u2019an-\u0131 Kerim me\u00e2lini veya hadis-i \u015ferifleri okumakla din \u00f6\u011frenilmi\u015f olmaz. Sadece k\u0131t akl\u0131m\u0131zla mutlak hakikati bulamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 idr\u00e2k etmeden iflah olmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n<p>Fertler, aileler, cemaatler ve b\u00fct\u00fcn m\u00fcesseseler evvel\u00e2, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n, do\u011fru itikad\u0131n ve dahi \u00eem\u00e2n\u0131n ne oldu\u011funu anlamak ve anlatmak mecburiyetindedir. \u0130man var her \u015fey var, iman yok ne var ki!<\/p>\n<p>Her M\u00fcsl\u00fcman\u0131n, iman ve itikad \u00fczerinde \u0131srarla durumas\u0131; iman nimetinin ne kadar k\u0131ymetli oldu\u011funu; nefis, \u015feytan, medya ve k\u00f6t\u00fc arkada\u015flar\u0131n bu k\u0131ymetli cevheri elinden \u00e7almak \u00fczere d\u00f6rt bir yandan sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131n idr\u00e2kinde olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>\u0130man \u015fuuruna sahip bir gen\u00e7, ahl\u00e2ks\u0131z olmaz. Ecd\u00e2d\u0131n\u0131, tarihini, edebiyat\u0131n\u0131, kahramanlar\u0131n\u0131, zaferlerini, vatan\u0131n\u0131 ve b\u00fct\u00fcn milli ve m\u00e2nev\u00ee k\u0131ymetlerini seven \u015fuurlu kimse olur.<\/p>\n<p>&#8212;&#8212;-<\/p>\n<p><strong>Ser\u00e2z\u00e2t.com&#8217;da; sadece Necip YILDIRIM&#8217;\u0131n \u015fiir ve makaleleri yer almaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn haklar\u0131 sakl\u0131d\u0131r. \u0130zinsiz kopyalanamaz ve ne\u015fredilemez.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deizm; bir ba\u015fka ad\u0131yla Yaradanc\u0131l\u0131k bir inan\u0131\u015f \u015fekli: Bir Yarat\u0131c\u0131 vard\u0131r, fakat k\u00e2inat\u0131n ve hay\u00e2t\u0131n i\u015fleyi\u015fine kar\u0131\u015fmaz, der. Vahyi ink\u00e2r<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1986,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-1985","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tahlil"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1985","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1985"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1985\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}