{"id":33,"date":"2011-03-26T14:26:39","date_gmt":"2011-03-26T14:26:39","guid":{"rendered":"http:\/\/serazat.com\/?p=33"},"modified":"2011-03-26T14:26:39","modified_gmt":"2011-03-26T14:26:39","slug":"erdogan-doktrini","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/erdogan-doktrini\/","title":{"rendered":"Erdo\u011fan Doktrini"},"content":{"rendered":"


\nErdo\u011fan Doktrini<\/strong><\/span><\/p>\n

D\u0131\u015f politikada doktrin (\u00f6\u011freti), kendi i\u00e7inde tutarl\u0131 ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir ilkeler dizisi anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Recep Tayip Erdo\u011fan liderli\u011findeki AK Parti h\u00fck\u00fcmetinin takip etti\u011fi d\u0131\u015f politikay\u0131, kavramsal bak\u0131mdan kendi i\u00e7inde bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck arz etmesi ve \u00f6nceki tarz-\u0131 siyasetten \u201cfarkl\u0131\u201d olmas\u0131 sebebiyle doktrin olarak isimlendirebiliriz. S\u00f6z konusu doktrine di\u011fer kurum ve ki\u015filerin katk\u0131s\u0131 muhakkakt\u0131r. Fakat, d\u0131\u015f politikan\u0131n orkestra \u015fefli\u011fini Recep Tayyip Erdo\u011fan y<\/span>apt\u0131\u011f\u0131ndan mevzubahis d\u00f6nemdeki d\u0131\u015f politikan\u0131n tamam\u0131na birden Erdo\u011fan Doktrini demek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

AK Parti\u2019den \u00f6nce D\u0131\u015f Politika<\/em><\/span><\/p>\n

T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n geleneksel \u00e7izgisi, stat\u00fckoculuk ve Bat\u0131c\u0131l\u0131k kavramlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6zetlenebilir. Stat\u00fckoculuk (status quo<\/em>) ilkesiyle, kurulu d\u00fczenin muhafazas\u0131 ve mevcut durumu bozmama siyaseti hedeflenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, var olan s\u0131n\u0131rlar\u0131n korunmas\u0131na ve mevcut dengelerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine \u00f6zen g\u00f6sterilerek, d\u0131\u015f politika revizyonizm ve irredantizmden uzak tutulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cYurtta sulh, cihanda sulh\u201d s\u00f6ylemi; stat\u00fckoculukla \u00f6zde\u015f tutulmu\u015f ve her t\u00fcrl\u00fc alternatif \u00a0\u201cyurtta sava\u015f, cihanda sava\u015f\u201d anlam\u0131nda yorumlanm\u0131\u015ft\u0131r. Geleneksel T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n ikinci unsuru Bat\u0131c\u0131l\u0131kt\u0131r. Burada \u201cBat\u0131\u201d bir co\u011frafi alandan ziyade, iman yerine insan akl\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dayanan bir medeniyet \u015feklidir. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti i\u00e7in Bat\u0131, a) k\u00fcllerinden do\u011fdu\u011fu Osmanl\u0131\u2019dan bir kopu\u015fu ifade eder; b) ula\u015f\u0131lmas\u0131 gereken muas\u0131r medeniyet seviyesidir; c) i\u00e7 politikadaki uygulamalar\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir rol oynar; d) tek boyutlu bir bak\u0131\u015ft\u0131r ve e) se\u00e7kinlerin (ayd\u0131nlar\u0131n) tekelindedir. Hakk\u0131yla Bat\u0131l\u0131la\u015fabilmek i\u00e7in Do\u011fu, Kuzey ve G\u00fcney\u2019den uzak durmak gerekti\u011fi varsay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 2002 \u00f6ncesinden Erdo\u011fan d\u00f6nemine kadar aktif d\u0131\u015f politika izlenememi\u015f olmas\u0131n\u0131n sebebi bu paragrafta \u00f6zetlenen anlay\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

2002\u2019ye kadarki T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n teorik \u00e7er\u00e7evesini\u00a0tehdit alg\u0131lamas\u0131na dayal\u0131 paranoya<\/strong> \u015feklinde ifade edebiliriz. \u0130\u00e7eride, \u0130slami irtica ve b\u00f6l\u00fcc\u00fc K\u00fcrt\u00e7\u00fcl\u00fck tehdit alg\u0131lamalar\u0131; rejimi koruma ile b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flama refleksine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve halk\u0131n ezici \u00e7o\u011funlu\u011fu g\u00fcvenlik tehdidi olarak alg\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. Ekonomik bak\u0131mdan, \u0130thal \u0130kameci Sanayile\u015fme modeli benimsenerek \u00fclke kap\u0131lar\u0131 emperyalist d\u00fcnyan\u0131n tehdidine kapat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yunanistan\u2019la k\u0131s\u0131r silahlanma d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne girilmi\u015ftir. Araplar ve \u0130ran gericili\u011fin odaklar\u0131 addedilmi\u015ftir. Suriye ve Irak\u2019\u0131n PKK\u2019n\u0131n bar\u0131n\u0131p beslendi\u011fi yuvalar haline gelmesi \u00f6nlenememi\u015ftir. Ya\u015famsal \u00e7\u0131kar alan\u0131 K\u0131br\u0131s\u2019la s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. D\u0131\u015f politika, Rusya\u2019y\u0131 k\u0131zd\u0131rmamak, Orta Do\u011fu\u2019daki \u00e7at\u0131\u015fmalarla dolu say\u0131s\u0131z girdaplar\u0131n\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekilmemek, balkanlarda iki devletle (Bulgaristan ve Yunanistan) birden sava\u015f halinde olmamak gibi \u201cendi\u015fe\u201dler \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir. Ulusal \u00e7\u0131kar tan\u0131mlamas\u0131, (en az\u0131ndan psikolojik bak\u0131mdan) ulusal s\u0131n\u0131rlarla mahdut kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bu tablonun iki istisnas\u0131n\u0131 te\u015fkil eden Menderes ve \u00d6zal, Bat\u0131 eksenindeki (g\u00fcd\u00fcm\u00fcndeki) liderler \u015feklinde okunmu\u015f ve genel T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131 \u00e7izgisindeki \u2018sapmalar\u2019 \u015feklinde telakki edilmi\u015flerdir.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131nda de\u011fi\u015fim mi?<\/em><\/span><\/p>\n

D\u0131\u015f politikadaki vizyon i\u00e7 siyasetle ve devlet y\u00f6netimindeki anlay\u0131\u015fla do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in, Erdo\u011fan h\u00fck\u00fcmetini seleflerinden ay\u0131ran en bariz fark, \u201ctehdit alg\u0131lamas\u0131na dayal\u0131 paranoya<\/strong>\u201d saplant\u0131s\u0131ndan uzak olmas\u0131d\u0131r. Zira, mensup oldu\u011fu muhafazakar-demokrat g\u00f6r\u00fc\u015f, irtica ve etnik-milli ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 anlams\u0131z k\u0131lmakta ve tehdit olmaktan \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Do\u011fas\u0131 ve \u00f6z\u00fc gere\u011fi, T\u00fcrkiye\u2019nin tamam\u0131n\u0131 kapsayacak \u015fekilde birle\u015ftirici, uzla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve ku\u015fat\u0131c\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

Erdo\u011fan Doktrini, T\u00fcrkiye\u2019nin tarih ve co\u011frafyas\u0131ndan kaynaklanan\u00a0psikolojik g\u00fcc\u00fc<\/strong> ortaya \u00e7\u0131kararak \u00fclke dinamizminin potansiyelini uluslararas\u0131 sistem i\u00e7inde bir g\u00fc\u00e7 parametresi haline getirmi\u015ftir. Eskiden reddedilen, inkar edilen, \u015f\u00fcphe ile yakla\u015f\u0131lan, ka\u00e7\u0131lan ve tehdit alg\u0131lanan olgulara so\u011fukkanl\u0131l\u0131kla yakla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve hatta sahip \u00e7\u0131k\u0131larak birer \u00f6zg\u00fcven unsuru haline getirilmi\u015ftir. Buna en g\u00fczel \u00f6rnek, T\u00fcrkiye-Orta Do\u011fu ili\u015fkileridir. B\u00f6lgeyle ilgili b\u00fct\u00fcn \u00f6nyarg\u0131lar y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ve T\u00fcrkiye\u2019ye kazan\u00e7, g\u00fcvenlik ve prestij sa\u011flayan n\u00fcfuz sahas\u0131 haline getirilmi\u015ftir. Tarih-k\u00fclt\u00fcr-co\u011frafya gibi de\u011ferler temelinde in\u015fa edilen Erdo\u011fan Doktrini, meydana getirdi\u011fi \u00f6zg\u00fcven ve psikolojik g\u00fc\u00e7le, d\u00fcnyada \u00e7ok boyutlu d\u0131\u015f politika; b\u00f6lgede s\u0131f\u0131r problem yakla\u015f\u0131m\u0131; Afrika ve Latin Amerika gibi yeni b\u00f6lgelere a\u00e7\u0131lma ve daha pek \u00e7ok yenilik getirmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

\u00d6zetle ifade edilirse, Erdo\u011fan Doktrini T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131nda bir paradigma de\u011fi\u015fiminin ifadesidir. Bu paradigmayla, dar anlamdaki ulusal \u00e7\u0131kar tan\u0131mlamas\u0131 bir kenara b\u0131rak\u0131larak psikolojik s\u0131n\u0131rlar kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna ba\u011fl\u0131 olarak, b\u00fct\u00fcn d\u0131\u015f politika kavramlar\u0131 yeniden tarif edilmi\u015ftir. D\u0131\u015f politikadaki alg\u0131lama, sorunlar\u0131 ele alma ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme \u00fcslubunda yeni bir \u00e7er\u00e7eve meydana gelmi\u015ftir. Bu de\u011fi\u015fim, AK Partiyi a\u015fan ve toplumda var olan bir birikimin Erdo\u011fan taraf\u0131ndan benimsenmesi ve cesaretle uygulanmas\u0131ndan ibarettir. Yurtta, b\u00f6lgede ve cihanda sulh temin etmek i\u00e7in kendi kabu\u011funa \u00e7ekilmek ve herkesle kavgal\u0131 olmak gerekmedi\u011fi Erdo\u011fan Doktrini kapsam\u0131ndaki icraatlardan anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Medeniyet Temelinde D\u0131\u015f Politika<\/strong><\/span><\/p>\n

Medeniyetten kas\u0131t, T\u00fcrk-\u0130slam medeniyetidir. Co\u011frafi olarak, Asya ve Afrika merkezli olmakla beraber, be\u015f k\u0131taya yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Erdo\u011fan Doktrini diye ifade etti\u011fimiz \u201cmedeniyet temelinde d\u0131\u015f politika\u201dn\u0131n yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki noktalara dikkat \u00e7ekmek faydal\u0131 olacakt\u0131r:<\/span><\/p>\n

– T\u00fcrkiye, H. J. Mackinder\u2019in jeopolitik teorisinde belirtti\u011fi kalpg\u00e2h gibi, buzullar, \u00e7\u00f6l ve s\u0131rada\u011flarla d\u00fcnyan\u0131n geriye kalan b\u00f6lgelerinden soyutlanm\u0131\u015f de\u011fildir. Co\u011frafi ve k\u00fclt\u00fcrel bak\u0131mdan d\u00fcnyan\u0131n merkezidir. Millet, \u0131rk, topluluk, mezhep, din ve nihayetinde medeniyetlerin bulu\u015fma noktas\u0131nda yer almaktad\u0131r. Bu sebeple, T\u00fcrkiye proaktif ve \u00e7ok boyutlu d\u0131\u015f politika takip ederek, b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel dengeleri g\u00f6zetmi\u015ftir. ABD, Avrupa, \u00c7in, Rusya, \u0130ran, Arap d\u00fcnyas\u0131, Afrika, T\u00fcrk Cumhuriyetleri, Latin Amerika ve b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ile geli\u015ftirilen cihan\u015f\u00fcmul ili\u015fkiler bu \u00e7er\u00e7evede okunmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

– T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin, kesinlikle ABD liderli\u011findeki Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 ekseninden kayma l\u00fcks\u00fc bulunmamaktad\u0131r. AK Parti h\u00fck\u00fcmeti de Avrupa Birli\u011fi \u00fcyeli\u011fi y\u00f6n\u00fcnde kat etti\u011fi kayda de\u011fer mesafe ve ABD ile y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc yak\u0131n stratejik i\u015fbirli\u011fi ile bu ger\u00e7e\u011fi dikkate almaktad\u0131r.<\/span>
\n – Erdo\u011fan’\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f politika ile, ne co\u011frafi anlamda, ne de ideolojik anlamda, T\u00fcrkiye’nin ekseni kaymam\u0131\u015ft\u0131r. Bu zeminde y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalar\u0131n, T\u00fcrk-\u0130slam medeniyeti \u00e7ap\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen d\u0131\u015f politikan\u0131n T\u00fcrkiye’ye sundu\u011fu faydalar\u0131 hesaplayamad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/span>
\n – Erdo\u011fan Doktrini kapsam\u0131ndaki d\u0131\u015f politikan\u0131n esas hedefi, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti devletinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. D\u0131\u015f politikadaki perspektifinT\u00fcrk-\u0130slam medeniyeti temelinde olmas\u0131, bu hedefe m\u00fcmk\u00fcn olan en geni\u015f ufku sunmaktad\u0131r. Yoksa, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131 soyut ve m\u00fcphem bir \u201cT\u00fcrk-\u0130slam medeniyeti\u201d idealine kurban edilmemektedir.<\/span>
\n – AK Partinin d\u0131\u015f politikas\u0131, Samuel P. Huntington\u2019un Medeniyetler \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131 adl\u0131 eserinde dile getirdi\u011fi anlamda, Bat\u0131\u2019n\u0131n (yani H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n) antitezi de\u011fildir. Erdo\u011fan\u2019\u0131n Medeniyetler \u0130ttifak\u0131 e\u015f ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlan\u0131rsa, Erdo\u011fan Doktrininin Huntington\u2019un ortaya att\u0131\u011f\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn \u00f6tesinde bir uluslararas\u0131 politika oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir.<\/span>
\n – Yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k (Neo-Ottomanism), Erdo\u011fan Doktrininin sadece bir par\u00e7as\u0131n\u0131 te\u015fkil etmektedir. Medeniyet temelinde d\u0131\u015f politika, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 sadece eski Osmanl\u0131 topraklar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirmenin \u00e7ok \u00f6tesinde ve bu hedefi a\u015fan bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Zira Osmanl\u0131 devleti, co\u011frafya ve tarih olarak T\u00fcrk-\u0130slam medeniyetinin sadece bir k\u0131sm\u0131ndan ibarettir.<\/span>
\n – G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Pakistan, Afganistan, topyek\u00fcn Arap d\u00fcnyas\u0131, T\u00fcrk Cumhuriyetleri ve hatta \u0130ran gibi, T\u00fcrk-\u0130slam medeniyetine mensup olan halklar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin aktif d\u0131\u015f politikas\u0131ndan heyecan duymalar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin mevzubahis halklar\u0131n \u201cdo\u011fal\u201d lideri oldu\u011funu (veya olabilece\u011fini) a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6stermektedir. Ayr\u0131ca, \u201cyumu\u015fak g\u00fc\u00e7\u201d enstr\u00fcmanlar\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fclecek T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131na me\u015fruiyet sa\u011flamaktad\u0131r.<\/span>
\n – T\u00fcrk-\u0130slam medeniyeti seviyesindeki \u015fuur ve hassasiyetle geli\u015ftirilen her t\u00fcrl\u00fc uluslararas\u0131 siyasetin, T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00fc\u00e7, prestij ve maddi kazan\u00e7 sa\u011flayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu sebeple T\u00fcrkiye, d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 belirlerken, birilerini memnun etme veya birilerinin g\u00fccenmesinden \u00e7ekinme gibi kayg\u0131lardan uzak durmu\u015ftur.<\/span>
\n T\u00fcrk-\u0130slam medeniyetinin \u015fuuru, vicdan\u0131 ve beyni T\u00fcrkiye\u2019dir. T\u00fcrkler, bin be\u015f y\u00fcz y\u0131ldan beri bu medeniyetin bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte bu liderlik misyonu, AK Partinin medeniyet temelindeki d\u0131\u015f politikas\u0131nda (Erdo\u011fan Doktrini) ifadesini bulmu\u015f durumdad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Arap \u00dclkeleri ve Erdo\u011fan H\u00fck\u00fcmeti <\/strong><\/span><\/p>\n

AK Parti d\u00f6neminde, T\u00fcrkiye ile Arap \u00fclkeleri aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin kronolojik vakan\u00fcvisli\u011fi tarih\u00e7ilerin i\u015fidir. Burada, Erdo\u011fan Doktrininin Arap d\u00fcnyas\u0131na bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 tayin eden baz\u0131 ana unsurlar \u00fczerinde durulacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

Tarihi Arka Plan<\/em><\/span><\/p>\n

Araplar T\u00fcrkleri s\u0131rt\u0131ndan han\u00e7erlememi\u015ftir. 20. Y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda bir avu\u00e7 Arap isyanc\u0131n\u0131n hareketi, Atlas Okyanusundan Basra K\u00f6rfezine ve Arap Denizinden Akdeniz k\u0131y\u0131lar\u0131 boyunca serpilmi\u015f olan koskoca Arap d\u00fcnyas\u0131na mal edilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

O d\u00f6nemde b\u00fct\u00fcn Araplar isyan etmemi\u015ftir. \u0130syan edenler, Araplar i\u00e7inde \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir oran\u0131 te\u015fkil emekteydi. Osmanl\u0131 devletine kar\u015f\u0131 ayaklanan \u015eerif H\u00fcseyin\u2019in etraf\u0131nda toplanan Arap askerleri birka\u00e7 bini ge\u00e7memekteydi. Tam birlik olunaca\u011f\u0131 bir zamanda Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funun b\u00f6l\u00fcnmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan, \u015eerif H\u00fcseyin Araplar taraf\u0131ndan k\u0131nanm\u0131\u015f ve hain olarak ilan edilmi\u015ftir. Kald\u0131 ki, \u015eerif H\u00fcseyin, \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin aday\u0131na kar\u015f\u0131 1908\u2019de bizatihi Sultan Abd\u00fclhamit Han taraf\u0131ndan desteklenerek Mekke Emiri se\u00e7ilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, \u015eerif H\u00fcseyin halifenin \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin (Enver, Talat ve Cemal pa\u015falar) elinde \u201cesir\u201d oldu\u011funa inanmaktayd\u0131 ve \u0130ngilizler taraf\u0131ndan kand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

O zamandaki askerlerimizin istatistikleri incelenirse, Osmanl\u0131 ordusunda T\u00fcrklerle omuz omuza sava\u015fan Araplar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n isyanc\u0131 Araplardan \u00e7ok daha fazla oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir.<\/span><\/p>\n

S\u00f6z konusu d\u00f6nemde, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kurulmam\u0131\u015ft\u0131. Osmanl\u0131 bir ulus-devlet de\u011fildi. \u0130syan eden Araplar, milliyet\u00e7i emellerle T\u00fcrk \u0131rk\u0131na mensup olanlara kar\u015f\u0131 de\u011fil, kendilerinin de tebaas\u0131 olduklar\u0131 y\u00f6netime kar\u015f\u0131 gelmi\u015flerdi. “Araplar bizi s\u0131rt\u0131m\u0131zdan vurdu” \u015feklindeki bir sabit fikirle b\u00fct\u00fcn Araplar\u0131 tek kefeye koyarak k\u00f6t\u00fclemek, toleranstan uzak a\u015f\u0131r\u0131 u\u00e7 milliyet\u00e7i bir yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/span><\/p>\n

Her \u015fey z\u0131dd\u0131yla kaimdir. 1923 y\u0131l\u0131nda ulus-devlet temelinde kurulan gen\u00e7 T\u00fcrkiye de, ulusal s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde vatanda\u015fl\u0131k temelinde bir aidiyet ve bir kimlik olu\u015fturmak durumundayd\u0131. Bunun i\u00e7in, vatanda\u015flar\u0131n\u0131 Ankara\u2019ya tabi k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, bir tak\u0131m kimlikleri de \u00f6tekile\u015ftirmek zorundayd\u0131. Resmi ideolojinin bug\u00fcn\u00fc me\u015frula\u015ft\u0131rma kayg\u0131lar\u0131yla tarihi geriye d\u00f6n\u00fck olarak (ex post facto<\/em>) yorumlamas\u0131, ulus-in\u015fa refleksinin do\u011fal bir neticesi olarak de\u011ferlendirilmelidir. Cumhuriyet rejimini ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde in\u015fa etmek i\u00e7in gerekli olan bu yakla\u015f\u0131ma g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ihtiya\u00e7 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Erdo\u011fan liderli\u011findeki AK Parti h\u00fck\u00fcmetinin Arap d\u00fcnyas\u0131na bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 bu a\u00e7\u0131dan ele almak gerekmektedir.<\/span><\/p>\n

Ekonomik \u00c7\u0131karlar<\/em><\/span><\/p>\n

Erdo\u011fan d\u00f6nemindeki d\u0131\u015f politika \u00e7er\u00e7evesinde Arap \u00fclkeleriyle Cumhuriyet tarihinde hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmedik iyi ili\u015fkiler geli\u015ftirilmesi kuru bir Arap hayranl\u0131\u011f\u0131ndan ileri gelmemektedir. Medeniyet temelinde d\u0131\u015f politika vizyonu i\u00e7inde, T\u00fcrkiye\u2019nin milli menfaatlerini ger\u00e7ekle\u015ftirme hedefi ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Kuveyt, Katar, Umman, Bahreyn, BAE ve Suudi Arabistan\u2019dan olu\u015fan K\u00f6rfez Birli\u011fi ile ilgili a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnek, neden Arap \u00fclkeleriyle iyi m\u00fcnasebet geli\u015ftirilmesi gerekti\u011fi hakk\u0131nda fikir verecektir:<\/span><\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, sadece K\u00f6rfez burjuvazisinin elinde bulundurdu\u011fu sermaye 800 milyar dolardan daha fazlad\u0131r. D\u00fcnya petrol yataklar\u0131n\u0131n % 42\u2019si ve d\u00fcnya do\u011fal gaz\u0131n\u0131n %23\u2019\u00fc bu \u00fclkelerdedir. K\u00f6rfez \u00fclkelerinin yurtd\u0131\u015f\u0131ndan ellerinde bulundurduklar\u0131 finansal varl\u0131klar\u0131n 1.8 trilyon dolar oldu\u011fu tahmin edilmektedir. Bu \u00fclkelerdeki b\u00fct\u00e7e fazlas\u0131 542 milyar dolar olup, bunlardan 300 milyar dolar\u0131 ABD\u2019ye, 100 milyar dolar\u0131 Avrupa \u00fclkelerine geriye kalan k\u0131sm\u0131 ise Asya\u2019ya gitmektedir. Bu rakamlar sadece alt\u0131 \u00fclkeyle ilgilidir. B\u00fct\u00fcn Arap \u00fclkelerindeki istatistikler incelenirse, ekonomik ve ticari f\u0131rsatlar\u0131n \u00f6nemi daha iyi anla\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya Arap d\u00fcnyas\u0131ndaki pastadan pay almak i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterirken, T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin baz\u0131 ideolojik d\u00fcrt\u00fclerle bu imkanlara s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nmesi milli \u00e7\u0131karlar\u0131yla tamamen z\u0131t olmaktad\u0131r. Erdo\u011fan Doktrini, i\u015fte bu z\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Yeni D\u00fcnya D\u00fczeni ve T\u00fcrkiye<\/strong><\/span><\/p>\n

So\u011fuk Sava\u015f\u0131n sona ermesiyle yeni bir d\u00fcnya d\u00fczeni ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. SSCB y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ve Bat\u0131l\u0131 de\u011ferler ve kurumlar d\u00fcnya sisteminde h\u00fck\u00fcmferma olmu\u015ftur. \u00a0Ekonomiden siyasete, k\u00fclt\u00fcrden teknolojiye kadar her alandaki de\u011fi\u015fimi ifade eden k\u00fcreselle\u015fme s\u00fcreci yo\u011funluk kazanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fbirli\u011fi, demokrasi, uluslararas\u0131 toplum ve insan haklar\u0131 gibi kavramlar \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcvenlik, askeri ve diplomatik konular\u0131n yan\u0131nda sosyal olgular da \u00f6n plana \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve ulus-devlet d\u0131\u015f\u0131ndaki akt\u00f6rlerin \u00e7o\u011falmas\u0131yla, ili\u015fkiler \u00e7ok boyutlu ve karma\u015f\u0131k bir yap\u0131 kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, d\u0131\u015f politikada kullan\u0131lacak ara\u00e7lar ve uygulanacak metotlar farkl\u0131la\u015farak alternatif g\u00fc\u00e7 ve etkinlik ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 g\u00fcndeme gelmi\u015ftir.
\n<\/span><\/p>\n

G\u00fc\u00e7; istenilen neticelerin elde edilmesi ve hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in ba\u015fkalar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirme kabiliyetidir. Bir devletin d\u0131\u015f politikada ba\u015fvuraca\u011f\u0131 “g\u00fc\u00e7” iki t\u00fcrl\u00fc olabilir: Sert g\u00fc\u00e7 ve yumu\u015fak g\u00fc\u00e7. Sert g\u00fc\u00e7 (hard power<\/em>), askeri kuvvet, bask\u0131, tehdit, dayatma ve salt ekonomik kudreti ifade eder. Sert g\u00fc\u00e7te d\u0131\u015f politikada askeri \u00f6nlemler \u00f6ncelikli olup askeri g\u00fc\u00e7 ekonomik g\u00fc\u00e7 \u00fczerinde y\u00fckselmekte ve siyasal g\u00fc\u00e7 de askeri g\u00fc\u00e7ten beslenmektedir. Yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 (soft power<\/em>), ba\u015fkalar\u0131n\u0131n tercih, davran\u0131\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini de\u011fi\u015ftirme; politika g\u00fcndemini belirleme; di\u011fer insanlar\u0131n \u00f6nceliklerini \u015fekillendirme kabiliyetidir. Yumu\u015fak g\u00fc\u00e7le d\u0131\u015f politikadaki hedeflere k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik, tarihsel, siyasal bask\u0131 ara\u00e7lar\u0131yla askeri g\u00fc\u00e7 kullanmadan ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bir devletin, kendi ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131, ba\u015fka \u00fclkelerin ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015fecek bir \u015fekilde sunabilmesi ve di\u011ferlerini de ho\u015fnut edecek bir \u015fekilde siyaset izleyebilme kapasitesi anlam\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. E\u011fer kar\u015f\u0131 taraf\u0131n istedi\u011finiz \u015feyi istemesini sa\u011flayabilirseniz, o zaman yapmak istedi\u011fi \u015feyi yapmas\u0131na onu zorlaman\u0131za gerek kalmayacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bug\u00fcn itibar\u0131yla, yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 \u00e7er\u00e7evesinde takip edilen d\u0131\u015f politikan\u0131n kaba g\u00fcce k\u0131yasla daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve daha kal\u0131c\u0131 neticeler getirdi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat, arkas\u0131nda askeri ve ekonomik deste\u011fi olmadan, tek ba\u015f\u0131na yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131yla netice al\u0131namayaca\u011f\u0131 da kabul edilmi\u015ftir. Bunun i\u00e7in, sert ve yumu\u015fak g\u00fc\u00e7lerin maharetli bir \u015fekilde birle\u015ftirilerek kullan\u0131lmas\u0131na ak\u0131ll\u0131 g\u00fc\u00e7 (smart power<\/em>) denmi\u015ftir. Ak\u0131ll\u0131 g\u00fc\u00e7, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir askeri yap\u0131ya ve istikrarl\u0131 bir ekonomiye sahip olmay\u0131 gerektirirken, ayn\u0131 zamanda n\u00fcfuzu yaymak ve politikalara me\u015fruiyet kazand\u0131rmak i\u00e7in ittifaklara, ortakl\u0131klara ve kurumlara yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klamalardan sonra, diyebiliriz ki, k\u00fcresel jeopolitik dengeler de\u011fi\u015firken, T\u00fcrkiye’nin sadece askeri g\u00fcc\u00fc ile \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 garanti etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bunun i\u00e7in, Erdo\u011fan Doktrini T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgesel lider ve k\u00fcresel akt\u00f6r olma yolundaki hedefleri \u00e7er\u00e7evesinde bir stratejik konsept de\u011fi\u015fikli\u011fini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. So\u011fuk Sava\u015f\u0131n bitmesi T\u00fcrkiye i\u00e7in yeni f\u0131rsatlar meydana getirdi\u011fi gibi, tehdit unsurlar\u0131n\u0131 da farkl\u0131la\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin bu yeni duruma g\u00f6re d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 g\u00fcncellemesi yerinde ve \u00e7ok yararl\u0131 olmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye sadece askeri g\u00fc\u00e7le b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 hedeflerine ula\u015famaz. Ayn\u0131 zamanda, askeri ve ekonomik kabiliyete dayanmayan bir yumu\u015fak g\u00fc\u00e7, T\u00fcrkiye i\u00e7in, yumu\u015fak kar\u0131n olmaktan \u00f6teye bir \u015fey ifade etmez. Erdo\u011fan Doktrini kapsam\u0131nda, ekonominin g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmi\u015f ve silahl\u0131 kuvvetlerin modernizasyonuna \u00f6nem verilmi\u015ftir. Bununla beraber, T\u00fcrkiye b\u00f6lgesel liderlik, k\u00fcresel akt\u00f6rl\u00fck, uluslararas\u0131 sayg\u0131nl\u0131k ve n\u00fcfuz i\u00e7in d\u0131\u015f politika arac\u0131 olarak yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131ndan \u00e7ok daha fazla yararlanm\u0131\u015ft\u0131r. Var olan korkular\u0131ndan uzakla\u015farak i\u015fbirli\u011fine y\u00f6nelmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Kom\u015fular\u0131yla s\u0131f\u0131r problem, uluslararas\u0131 toplumla i\u015fbirli\u011fi ve ortak hareket \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, gerekti\u011fi zaman T\u00fcrkiye\u2019nin tek ba\u015f\u0131na hareket edece\u011finin ortaya konulmas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131nda pragmatik davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Irak tezkeresinin reddi; Filistin ve \u0130srail politikas\u0131; Rusya, \u00c7in ve \u0130ran\u2019la ili\u015fkiler ve AB\u2019ye y\u00f6neltilen \u00e7ifte standart ele\u015ftirileri bu ba\u011flamda okunmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

Strateji ve taktikler hedefe g\u00f6t\u00fcren yollard\u0131r. Hedef olmadan, metot ve strateji s\u00f6z konusu olmaz. Erdo\u011fan Doktrini, en iyi m\u00fcdafaa taarruzdur ilkesi gere\u011fi, T\u00fcrkiye\u2019yi b\u00f6lgede lider devlet ve d\u00fcnyada \u00f6nemli akt\u00f6r yapma hedefi do\u011frultusunda ilerlemektedir. Bu y\u00f6n\u00fcyle, ge\u00e7mi\u015ften farkl\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7eriye d\u00f6n\u00fck savunma anlay\u0131\u015f\u0131ndan, d\u0131\u015far\u0131ya d\u00f6n\u00fck ve T\u00fcrkiye\u2019nin n\u00fcfuzunu yayama siyaseti benimsenmi\u015ftir. Erdo\u011fan Doktrini, askeri g\u00fc\u00e7 ve h\u0131zla geli\u015fen ekonomi ile desteklenen \u201cyumu\u015fak g\u00fc\u00e7 \u00f6ncelikli\u201d d\u0131\u015f politika \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/span><\/p>\n

Osmanl\u0131 topraklar\u0131 \u00fczerinde kurulan devletler co\u011frafi, k\u00fclt\u00fcrel ve tarihsel olarak T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fal n\u00fcfuz sahalar\u0131d\u0131r. Erdo\u011fan iktidar\u0131, uluslararas\u0131 arenada k\u00fcreselle\u015fme olgusunun d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda etkinlik g\u00f6sterdi\u011fi bir d\u00f6neme rastlamaktad\u0131r. S\u00f6z konusu s\u00fcre\u00e7te, ekonomik, sosyal, siyasi b\u00fct\u00fcn somut yap\u0131lar giderek birbirilerine eklemlenmektedir. K\u00fcreselle\u015fme olgusunun getirdi\u011fi hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, demokrasi ve benzeri prensipler T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131yla paralellik g\u00f6stermektedir. Zira, s\u0131n\u0131rlar\u0131n kalkt\u0131\u011f\u0131, serbest pazar\u0131n geli\u015fti\u011fi, demokrasinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve dinamik bir ak\u0131\u015f\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nem, T\u00fcrkiye i\u00e7in yumu\u015fak g\u00fcc\u00fcn kullan\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar m\u00fcsait zemin sunmaktad\u0131r. Erdo\u011fan Doktrini kapsam\u0131nda uygulanan d\u0131\u015f politika, T\u00fcrkiye\u2019nin bu tarihi d\u00f6nemeci idrak etti\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/span><\/p>\n

Avrupa Birli\u011fi ve T\u00fcrkiye<\/strong><\/span><\/p>\n

Avrupa Birli\u011fi (AB) projesi, T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa co\u011frafyas\u0131nda sosyal, k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik ve siyasi faaliyetlerde bulunarak n\u00fcfuz sa\u011flamas\u0131 i\u00e7in bulunmaz bir f\u0131rsat sa\u011flamaktad\u0131r. Birincisi, AB\u2019nin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 atmosfer, tarihi sebeplerden dolay\u0131 T\u00fcrkiye veya T\u00fcrklerden duyulan endi\u015fe ve korkular\u0131n bertaraf edilebilmesi i\u00e7in zemin olu\u015fturmaktad\u0131r. \u0130kincisi, bir ortak yarar ve payla\u015f\u0131m sistemi olarak AB, b\u00f6lgede g\u00fcvenlik ve istikrar kayna\u011f\u0131
\ndurumundad\u0131r. T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan alt\u0131 \u00e7izilmesi gereken bir ba\u015fka husus, AB \u00fcyelik perspektifinin demokrasinin sa\u011flamla\u015fmas\u0131na katk\u0131da bulunmas\u0131 ve d\u0131\u015f politika uygulamalar\u0131nda me\u015fruiyet sa\u011flamas\u0131d\u0131r. AB\u2019yi bu minval \u00fczere de\u011ferlendiren Erdo\u011fan h\u00fck\u00fcmeti AB \u00fcyeleri ve kurumlar\u0131yla yo\u011fun diplomatik m\u00fczakereler y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/span><\/p>\n

Tarihte T\u00fcrkler, Avrupal\u0131lar\u0131n kimlik tan\u0131mlamas\u0131nda \u201c\u00f6teki\u201dyi te\u015fkil etmi\u015ftir. Nihayetinde T\u00fcrkler, Asya\u2019dan gelmi\u015f ve bir fetih anlay\u0131\u015f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ad\u0131m ad\u0131m sava\u015farak Avrupa\u2019n\u0131n ortalar\u0131na kadar ilerlemi\u015f ve yerle\u015fmi\u015ftir. Cumhuriyet T\u00fcrkiye\u2019si de, Avrupal\u0131lara kar\u015f\u0131 kazan\u0131lan \u00c7anakkale ve \u0130stiklal harpleri sonras\u0131nda kurulabilmi\u015ftir. De\u011fi\u015ftirilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan bu hakikatlerden sonra, \u015funu da a\u00e7\u0131k olarak ifade etmek gerekir ki; T\u00fcrkler bug\u00fcnk\u00fc Avrupa\u2019n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda katk\u0131da bulunmu\u015flar ve gelinen nokta itibar\u0131yla Avrupa\u2019n\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015flerdir.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye-AB ili\u015fkilerinin dinamiklerinin \u015fekillenmesinde\u00a0reelpolitik<\/em> m\u00fclahazalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, tarihi kavray\u0131\u015f, dini refleks, milli hassasiyetler ve \u00f6nyarg\u0131lar gibi gayri maddi alg\u0131 ve tasavvurlar da ciddi rol oynamaktad\u0131r. Fakat bir kurum olarak AB\u2019nin, T\u00fcrkiye\u2019yi tam \u00fcye olarak kabul etme hususunda g\u00f6n\u00fcls\u00fcz davranmas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli sebebi, T\u00fcrkiye gibi b\u00fcy\u00fck bir \u00fclkeyi\u00a0hazmetme kapasitesine hen\u00fcz kavu\u015fmam\u0131\u015f<\/strong> olmas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc AB\u2019nin derinle\u015fmesi, geni\u015flemesiyle ayn\u0131 oranda ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015ftir. Erdo\u011fan d\u00f6neminde, T\u00fcrkiye AB\u2019ye tam \u00fcye olma anlam\u0131nda \u00fczerinde d\u00fc\u015feni fazlas\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve AB\u2019nin \u00e7ifte standartl\u0131 yakla\u015f\u0131m sergiledi\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Erdo\u011fan h\u00fck\u00fcmetine y\u00f6neltilen ele\u015ftirilerden biri, T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00f6n\u00fcn\u00fc Bat\u0131\u2019dan sapt\u0131rarak ba\u015fka cihetlere \u00e7evirdi\u011fi \u015feklinde olmu\u015ftur. Ortaya \u00e7\u0131kan tabloya bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, h\u00fck\u00fcmetin\u00a0Bat\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki eksenlerde<\/strong> arabuluculuk, i\u015fbirli\u011fi, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, serbest ticaret gibi ilkeler temelinde d\u0131\u015f politika geli\u015ftirilmesi asl\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019yi AB\u2019ye daha \u00e7ok yakla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Zira b\u00f6lgesinde bar\u0131\u015f, istikrar ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ticari ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k tesis eden bir T\u00fcrkiye, vatanda\u015flar\u0131na refah, g\u00fcvenlik ve istikrar temin etmeyi hedefleyen AB i\u00e7in vazge\u00e7ilmez \u00fclke olacakt\u0131r. Bunun i\u00e7in, Erdo\u011fan liderli\u011findeki AK Parti h\u00fck\u00fcmeti, \u201cSonra AB\u2019nin tepkisi ne olur acaba!\u201d endi\u015fesine kap\u0131lmayarak d\u00fcnyan\u0131n her b\u00f6lgesiyle yap\u0131c\u0131 siyasetler geli\u015ftirmekten geri durmam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye demokratikle\u015fme, siyasi istikrar, ekonomik kalk\u0131nma yolunda ba\u015far\u0131l\u0131 ad\u0131mlar atarak \u00f6zg\u00fcvenle ve komplekslerden uzak d\u0131\u015f politika takip ettik\u00e7e, AB nezdinde de de\u011fer ve itibar kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Avrupa\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrkler, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Almanya ba\u015fta olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn Avrupa\u2019da her bak\u0131mdan az\u0131msanmayacak bir ger\u00e7eklik haline gelmi\u015flerdir. Gerek T\u00fcrklerin uyum \u00e7er\u00e7evesindeki problemleri, gerekse Avrupal\u0131lar\u0131n d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 tutumu sonucunda baz\u0131 problemler mevcuttur. Ancak, tablonun geneline bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda,\u00a0Avrupa\u2019daki T\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir kazan\u0131md\u0131r<\/strong> ve Avrupa\u2019n\u0131n sosyal, iktisadi ve siyasi hayat\u0131nda \u00f6nemli roller \u00fcstlenecekleri ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu sebeple T\u00fcrkiye Avrupa\u2019daki T\u00fcrklere y\u00f6nelik sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve ba\u015far\u0131l\u0131 politikalar takip edebilirse, AB i\u00e7inde \u00e7ok \u00f6nemli bir lobi ve n\u00fcfuz elde edebilecektir. Erdo\u011fan h\u00fck\u00fcmeti, bir an evvel Avrupa\u2019daki T\u00fcrklerle ilgili, sistematik, kapsaml\u0131 ve uzun vadeli bir d\u0131\u015f politika \u00e7er\u00e7evesi tespit etmelidir.<\/span><\/p>\n

Son olarak, AB\u2019nin T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00f6nemini Alman d\u0131\u015f politikas\u0131ndan bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klayabiliriz: \u0130ki d\u00fcnya sava\u015f\u0131nda kaba kuvvetle Avrupa\u2019da n\u00fcfuzunu artt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan Almanya, AB \u015femsiyesi alt\u0131nda top ve t\u00fcfe\u011fe ihtiya\u00e7 duymadan\u00a0serbest\u00e7e ve hatta me\u015fru bir \u015fekilde <\/strong>aktif d\u0131\u015f politika izlemektedir. Bu sebeple, AB\u2019de daha \u00e7ok b\u00fct\u00fcnle\u015fme ve daha \u00e7ok geni\u015fleme politikas\u0131 izleyerek ya\u015fam sahas\u0131n\u0131 geni\u015fletmeyi hedeflemi\u015ftir. Benzer bir \u015fekilde, Erdo\u011fan h\u00fck\u00fcmetinin AB\u2019ye \u00fcyelik perspektifini devam ettirerek demokrasi, insan haklar\u0131 ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc gibi de\u011ferler temelinde politikalar takip etmesi, i\u00e7 ve d\u0131\u015f siyasetteki uygulamalar\u0131na me\u015fruiyet kazand\u0131rmaktad\u0131r. \u00a0Zaten bahsi ge\u00e7en de\u011ferler, mevcut uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcrde ge\u00e7erli olan genel kabulle paralellik arz etmektedir.<\/span><\/p>\n

Erdo\u011fan Doktrini Yeni-Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k m\u0131?<\/strong><\/span><\/p>\n

Yeni-Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k (Neo-Ottomanism<\/em>) kavram\u0131, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131 ile ilgili kullan\u0131lmaktad\u0131r. <\/span>
\n<\/a>Osmanl\u0131 devletini yeniden kurmak veya halifeli\u011fi geri getirmek anlam\u0131 ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. Yeni-Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k bir d\u00fc\u015f\u00fcncedir, bir idealdir, bir hedeftir. T\u00fcrkiye\u2019nin kabu\u011fundan \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 ifade eder. Co\u011frafi bak\u0131mdan her ne kadar eski Osmanl\u0131 topraklar\u0131 \u00fczerinde kurulan devletler kastedilse de, o b\u00f6lgeyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. \u00a0Bu itibarla, T\u00fcrk d\u0131\u015f\u00a0politikas\u0131nda \u201caktif, belirleyici ve d\u00fczen koycu<\/strong>\u201d bir vizyona i\u015faret etmektedir.<\/span><\/p>\n

Peki, Recep Tayyip Erdo\u011fan liderli\u011findeki AK Parti h\u00fck\u00fcmetinin takip etti\u011fi d\u0131\u015f politika (Erdo\u011fan Doktrini) yeni-Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k m\u0131d\u0131r?<\/span><\/p>\n


\nA\u00e7\u0131k\u00e7a diyebiliriz ki, AK Parti iktidar\u0131n\u0131n izledi\u011fi d\u0131\u015f politika Yeni-Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k vizyonuyla \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir. Fakat, Osmanl\u0131 kelimesinin farkl\u0131 kesimler i\u00e7in farkl\u0131 imalar i\u00e7ermesi ve bir tarihi y\u00fck ta\u015f\u0131yor olmas\u0131 sebebiyle, \u201cYeni-Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k\u201d \u015feklindeki her t\u00fcrl\u00fc isimlendirmeden ka\u00e7\u0131n\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye, seksen y\u0131ldan beri eski Osmanl\u0131 topraklar\u0131n\u0131n oldu\u011fu b\u00f6lgeyle yeterince ilgilenememi\u015ftir. \u0130mparatorluktan sonra, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti sava\u015f yoluyla ve zor \u015fartlarda kurulabilmi\u015f, Araplar Avrupal\u0131lar taraf\u0131ndan s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmi\u015f, ikinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131 meydana gelmi\u015f ve So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6nemi ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye bug\u00fcnk\u00fc g\u00fcc\u00fcnde de\u011fildir. Gelinen noktada ise T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgedeki avantajlar\u0131na, tarihi ba\u011flant\u0131lar\u0131na ve sorumluluklar\u0131na yeniden e\u011filerek \u00e7\u0131kar sahas\u0131n\u0131 geni\u015fletmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz duruma gelmi\u015ftir. Zaten\u00a0T\u00fcrkiye, b\u00f6lgeyi \u00e7ok iyi tan\u0131maktad\u0131r<\/strong>, zira y\u00fczy\u0131llar boyunca bir imparatorluk olarak b\u00f6lgeyi y\u00f6netmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Bug\u00fcn, \u015fartlar de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Gerek uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcr, gerekse T\u00fcrkiye\u2019nin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 potansiyel, belirleyici ve d\u00fczen koyucu akt\u00f6r olmas\u0131na zemin haz\u0131rlamaktad\u0131r. Elbette ki T\u00fcrkiye, ABD, \u00c7in veya AB gibi k\u00fcresel bir g\u00fc\u00e7 de\u011fildir. Fakat,\u00a0tart\u0131\u015fmas\u0131z olarak b\u00f6lgesinin en g\u00fc\u00e7l\u00fc devletidir<\/strong>. E\u011fitimli ve g\u00fc\u00e7l\u00fc ordusu; ciddi bir devlet ve diplomasi gelene\u011fi; kalabal\u0131k ve gen\u00e7 n\u00fcfusu; ekonomik birikimi; Bat\u0131\u2019yla iyi ili\u015fkileri ve iyi bir sanayi altyap\u0131s\u0131 vard\u0131r.<\/span><\/p>\n

AK Parti h\u00fck\u00fcmetinin izledi\u011fi d\u0131\u015f politika ideolojik de\u011fildir. Yani belli bir inan\u00e7, mezhep, \u0131rk veya ba\u015fka her hangi bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dayand\u0131r\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bir yandan Suriye, L\u00fcbnan ve \u00dcrd\u00fcn\u2019le yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi geli\u015ftirilirken, di\u011fer taraftan AB \u00fcyelik s\u00fcreci ciddiyetle takip edilmi\u015ftir. Rusya ile enerji ba\u011flam\u0131nda anla\u015fmalar imzalarken, Irak\u2019ta h\u00fck\u00fcmet kurulmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba sarf edilmi\u015ftir. \u0130ran\u2019la diyalog halinde olunmas\u0131, Ermenistan a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131, Balkan \u00fclkeleriyle yak\u0131n m\u00fcnasebetler, \u00c7in\u2019le geli\u015ftirilen ili\u015fkiler\u2026vb politikalar\u0131n tamam\u0131na bir b\u00fct\u00fcn olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, T\u00fcrkiye\u2019nin milli \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 merkeze alan,\u00a0vizyonlu, rasyonel ve pragmatik bir d\u0131\u015f politika<\/strong> takip etti\u011fini g\u00f6rmekteyiz.<\/span><\/p>\n

Erdo\u011fan Doktrini, Osmanl\u0131 devletinin tarihte \u00f6nemli ve jeopolitik rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul eder; T\u00fcrkiye\u2019yi yaln\u0131zca Bat\u0131\u2019n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re tan\u0131mlamaz; d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n \u0130slam \u00fclkelerinde co\u015fkuyla kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131ndad\u0131r ve d\u00f6rt as\u0131r \u0130slam alemine halifelik yapm\u0131\u015f olman\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 psikolojik \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn bilincindedir. Ayn\u0131 zamanda, M\u00fcsl\u00fcman olup demokrasiyi ba\u015farm\u0131\u015f tek \u00fclke oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini benimser. Bu \u00e7er\u00e7eveden bak\u0131nca, Erdo\u011fan Doktrini, \u00e7eli\u015fkili hususlar\u0131 farkl\u0131 yer ve zamana g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019nin mefaatleri i\u00e7in kullanabilmeyi esas almaktad\u0131r.<\/span>
\n D\u0131\u015f politikada\u00a0yeni bir konsept veya yeni bir model<\/strong> olan Erdo\u011fan Doktrini, T\u00fcrkiye\u2019nin bir merkez \u00fclke oldu\u011funu varsayar. \u015e\u00f6yle ki, T\u00fcrkiye, Afrika-Asya-Avrupa’n\u0131n merkezinde, (tarihi ve co\u011frafi) stratejik derinlikle, \u00e7ok boyutlu ili\u015fkiler a\u011f\u0131yla ve etkin bir diplomasi takip ederek k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 olma yolunda ilerleyecektir.<\/span><\/p>\n

Erdo\u011fan Doktrini; \u201c\u00e7ok kulvarl\u0131-\u00e7ok boyutlu\u201d, \u201ckriz, korku ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k odakl\u0131 de\u011fil, vizyon odakl\u0131\u201d, \u201cT\u00fcrkiye eksenli ve oynak merkezli\u201d, \u201csivil, ak\u0131ll\u0131ca ve bilgece\u201d ve \u201ckazan-kazan anlay\u0131\u015fl\u0131\u201d d\u0131\u015f politika modelidir. Ayn\u0131 zamanda, Sultan Abd\u00fclhamit\u2019ten beri takip edile gelen uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7lerin \u00e7at\u0131\u015fan \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 kullanarak milli menfaat elde etme y\u00f6ntemi olan\u00a0denge politikas\u0131<\/strong>ndan da yararlan\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Yeni-Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k kavram\u0131ndan korkulmal\u0131 m\u0131?<\/em><\/span>
\n T\u00fcrkiye\u2019de bir eksen kaymas\u0131 vard\u0131r. Zira Erdo\u011fan Doktrininde T\u00fcrkiye geleneksel eksenleri terk etmi\u015f ve kendisi bir eksen olmu\u015ftur.\u00a0Kendi ekseni etraf\u0131nda<\/strong> b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel bir g\u00fc\u00e7 olmay\u0131 hedeflemi\u015ftir. Bir ba\u015fka ifadeyle, T\u00fcrkiye bir \u00e7evre \u00fclke de\u011fil; bir merkez \u00fclkedir. E\u011fer T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n bir vizyonu olacaksa, bu k\u00fcresel bir g\u00fc\u00e7 olma hedefidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye art\u0131k sadece bir b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 olarak tan\u0131mlanamayaca\u011f\u0131 gibi, \u201cb\u00f6lgesel liderlik\u201d de T\u00fcrkiye i\u00e7in bir hedef olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/span>
\n Erdo\u011fan Doktrininin, yeni-Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k fikrine paralel olmas\u0131, izlenen d\u0131\u015f politikan\u0131n laiklik kar\u015f\u0131t\u0131, din eksenli veya Kemalizm kar\u015f\u0131s\u0131nda yeni bir d\u00fczen olmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lmaz. D\u00fcnyan\u0131n yeni ger\u00e7ekleri g\u00f6rmek istemeyen, ezberlerinin bozulmas\u0131ndan \u00e7ekinen ve yeni tespitlerden ve yeni s\u00f6zlerden korkanlar T\u00fcrkiye’nin yeni durumunu alg\u0131lamakta s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015famaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc,\u00a0\u201cyeni-Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k\u201d T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131 i\u00e7in \u015ferefli bir vizyon olarak alg\u0131lanaca\u011f\u0131 yerde, bir yaftalanma \u015feklinde kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong> \u201cT\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131 \u0130slamla\u015f\u0131yor mu\u201d; \u201cT\u00fcrkiye y\u00f6n\u00fcn\u00fcn Do\u011fu\u2019ya m\u0131 d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyor\u201d veya \u201cT\u00fcrkiye Bat\u0131\u2019dan git gide kopuyor mu\u201d \u015feklindeki de\u011ferlendirmeler, Erdo\u011fan Doktrini kapsam\u0131ndaki d\u0131\u015f politikay\u0131 anlayamamaktan ileri gelmektedir.<\/span>
\n Bunda, i\u00e7inde \u2018Osmanl\u0131\u2019 kelimesinin yer ald\u0131\u011f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fe \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n etkisini unutmamak gerekir. \u0130ngiltere\u2019nin eski s\u00f6m\u00fcrgeleriyle ili\u015fkilerini devam ettirmek i\u00e7in Commonwealth\u2019i kurmas\u0131, Fransa\u2019n\u0131n La Francophonie ile Frans\u0131zca konu\u015fan \u00fclkelerde etkili olma gayreti, Almanya\u2019n\u0131n AB \u015femsiyesi alt\u0131nda Alman \u00e7\u0131kar sahas\u0131n\u0131 geni\u015fletmesi veya Rusya\u2019n\u0131n BDT\u2019yi kurarak eski Sovyet Cumhuriyetler \u00fczerindeki n\u00fcfuzunu s\u00fcrd\u00fcrmesi yad\u0131rganmad\u0131\u011f\u0131 halde, T\u00fcrkiye\u2019nin ayn\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve bir ka\u00e7 as\u0131r birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerle iyi ili\u015fkiler geli\u015ftirmesi \u201cay\u0131p\u201d say\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0Esas yad\u0131rganmas\u0131 gereken budur<\/strong>.<\/span>
\n Uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde, her devletin hedefi, kendi \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 savunmak, vatanda\u015flar\u0131n\u0131 refah i\u00e7inde ya\u015fatmakt\u0131r. Yap\u0131lan b\u00fct\u00fcn sava\u015flar, anla\u015fmalar, ittifaklar ve i\u015fbirli\u011fi projeleri hep bu hedefe istinaden ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bizim ortak dil, din, k\u00fclt\u00fcr, co\u011frafya ya da tarih ba\u011f\u0131m\u0131z\u0131n olan eski Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131nda 33 civar\u0131nda devlet kurulmu\u015ftur. Bu 33 devletin GSMH ve ticaret hacmi \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u015eunu da ifade etmelidir ki,T\u00fcrkiye’nin benimsedi\u011fi d\u00fczen kurucu rol, bir emperyal d\u00fcrt\u00fc de\u011fil, bir gerekliliktir<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Gelinen Nokta<\/em><\/span>
\n T\u00fcrkiye, tarihindeki Osmanl\u0131 fakt\u00f6r\u00fcn\u00fc g\u00f6rmezden gelemez. Tarihiyle ve kimli\u011fiyle bar\u0131\u015farak, Bat\u0131\u2019ya demokrasi, insan haklar\u0131 ve ekonomik standartlara uydu\u011funu, Do\u011fu\u2019ya ise dini, milli kimli\u011fiyle Bat\u0131\u2019yla yak\u0131n ili\u015fki kurabilen bir devlet oldu\u011funu\u00a0her t\u00fcrl\u00fc kompleksten uzak olarak<\/strong>g\u00f6sterebilmelidir. Do\u011fu\u2019da Bat\u0131l\u0131, Bat\u0131\u2019da ise Do\u011fu\u2019lu g\u00f6r\u00fclme ikileminden kurtulmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n misyon y\u00fcklemesini beklemeden kendi gayesini kendisi tayin etmelidir.<\/span>
\n Erdo\u011fan d\u00f6neminde izlenen d\u0131\u015f politikan\u0131n sonucunda, T\u00fcrkiye’nin inand\u0131r\u0131c\u0131 ve ak\u0131ll\u0131ca politikalar takip etti\u011fi takdirde, b\u00f6lgesindeki \u00fclkelerin kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 ve yard\u0131m\u0131n\u0131 da alarak \u00f6nemli bir akt\u00f6r olabilece\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/span>
\n T\u00fcrkiye Avrupa Birli\u011fine tam \u00fcye olsayd\u0131, bu kadar ba\u011f\u0131ms\u0131z bir d\u0131\u015f politika asla izleyemezdi. Att\u0131\u011f\u0131 her ad\u0131mda bin bir ele\u015ftiriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131rd\u0131. \u015eimdi AB, T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc d\u0131\u015f politika ile eri\u015fti\u011fi g\u00fcc\u00fc g\u00f6rerek, \u201cNeden zaman\u0131nda tam \u00fcye yapmad\u0131k<\/strong>\u201d diye dizlerini d\u00f6v\u00fcyor olsa gerektir.<\/span>
\n Erdo\u011fan Doktrini ile T\u00fcrkiye\u2019nin ufkuna nak\u015fedilen hedeflerin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck potansiyel tehlike d\u0131\u015far\u0131da de\u011fil, T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7indedir. Bu da, T\u00fcrk-K\u00fcrt, S\u00fcnni-Alevi, Laik-\u0130slamc\u0131 gibi problemlerin ka\u015f\u0131narak T\u00fcrkiye\u2019nin kendi i\u00e7inde istikrars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/span>
\n \u00d6zet olarak, Erdo\u011fan Doktrininde T\u00fcrkiye; \u00f6zg\u00fcvenden yoksun, dinamizminden korkan, pasif, statik, uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin kendili\u011finden istikrara kavu\u015fmas\u0131n\u0131 bekleyen, kendisinin \u00f6zne oldu\u011funu unutan, uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7 merkezlerinin y\u00f6nlendiricili\u011fini kabul eden, kaderine raz\u0131 ve edilgen devlet de\u011fildir. Bilakis, uluslararas\u0131 alandaki s\u00fcreci kavrayan, \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan her f\u0131rsat\u0131 s\u00fcreci belirlemek i\u00e7in kullanan, kendi dinamizminin fark\u0131nda olan, \u00f6zg\u00fcvene sahip, tarihiyle bar\u0131\u015f\u0131k, halk\u0131na g\u00fcvenen, b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel dengeler aras\u0131ndaki dinamikleri okuyabilen ve \u00f6zne olan devlettir. Recep Tayip Erdo\u011fan, Abdullah G\u00fcl ve Ahmet Davuto\u011flu ba\u015fta olmak \u00fczere, AK Parti h\u00fck\u00fcmetindekilerin s\u00f6ylem ve uygulamalar\u0131 incelendi\u011finde,T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00fcnyada bu \u015fekilde konumland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclecektir<\/strong>. Erdo\u011fan h\u00fck\u00fcmetinin izledi\u011fi d\u0131\u015f politikan\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgesinde bir stratejik s\u0131\u00e7rama yapat\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve n\u00fcfuzunu art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve merkez \u00fclke olma yolunda h\u0131zl\u0131 ad\u0131mlar att\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclecektir.<\/span><\/p>\n

Ahmet Davuto\u011flu Fakt\u00f6r\u00fc<\/strong><\/span><\/p>\n

Ahmet Davuto\u011flu kimdir?
\n<\/em><\/span>
\n Ahmet Davuto\u011flu, Konya\u2019n\u0131n Ta\u015fkent il\u00e7esinde d\u00fcnyaya gelmi\u015ftir. Muhafazakar, m\u00fctevaz\u0131 ve de\u011ferlerine ba\u011fl\u0131 bir Anadolu ailesine mensuptur. Annesi Memnune han\u0131m vefat etti\u011finde, hen\u00fcz d\u00f6rt ya\u015f\u0131ndad\u0131r. Babas\u0131 Mehmet Bey, Sefure han\u0131mla evlendikten sonra, \u0130stanbul\u2019a ta\u015f\u0131nm\u0131\u015flar, k\u0131rk y\u0131ldan beri, Bah\u00e7elievler\u2019de ayn\u0131 evde oturmaktad\u0131rlar. 1984 y\u0131l\u0131nda bir jinekolog olan Sare han\u0131mla evlenmi\u015ftir. D\u00f6rt \u00e7ocuk babas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

1959 do\u011fumlu olan Ahmet Davuto\u011flu, 1984 y\u0131l\u0131nda Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesinin Siyaset Bilimi ve Ekonomi b\u00f6l\u00fcmlerinden mezun olduktan sonra, ayn\u0131 \u00fcniversitede Kamu Y\u00f6netimi B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde y\u00fcksek lisans, Siyaset Bilimi ve Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de doktoras\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015ft\u0131r. 1990 y\u0131l\u0131nda, Malezya International Islamic University\u2019de yard\u0131mc\u0131 do\u00e7ent unvan\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f, bu \u00fcniversitenin Siyaset Bilimi b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kurmu\u015f ve bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. 1999 y\u0131l\u0131nda profes\u00f6r olan Davuto\u011flu, Marmara \u00dcniversitesi, Beykent \u00dcniversitesi, Silahl\u0131 Kuvvetler Akademisi ve Harp Akademilerinde ders vermi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Tarihe ve kimli\u011finin k\u00f6kenlerine olan merak\u0131 \u00f6zellikle \u00a0\u0130stanbul Erkek lisesi y\u0131llar\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk edebiyat\u0131 ve tarihinin yan\u0131 s\u0131ra, Alman hocalar\u0131n\u0131n te\u015fvikleriyle Bat\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve medeniyetinin temel eserlerini de incelemi\u015ftir. \u0130stanbul Erkek Lisesinin ikili k\u00fclt\u00fcr yap\u0131s\u0131 sayesinde, hem kat\u0131 Alman disipliniyle tan\u0131\u015fm\u0131\u015f, hem de Cumhuriyetin eski ku\u015fak \u00f6\u011fretmenlerinden ders alma f\u0131rsat\u0131 yakalam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6\u011frencilik y\u0131llar\u0131nda, siyasi gruplara kat\u0131lmam\u0131\u015f, daha \u00e7ok vaktini okuma ve ara\u015ft\u0131rmayla ge\u00e7irmi\u015ftir. \u0130slam ve Osmanl\u0131-T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra, Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle de yak\u0131ndan ilgilidir.<\/span><\/p>\n

D\u0131\u015f politika konusunda T\u00fcrk\u00e7e ve \u0130ngilizce kaleme ald\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok say\u0131da eseri bulunan Davuto\u011flu\u2019unun eserleri Japonca, Portekizce, Rus\u00e7a, Arap\u00e7a, Fars\u00e7a ve Arnavut\u00e7a ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli dillere terc\u00fcme edilmi\u015ftir. \u0130ngilizce, Almanca ve Arap\u00e7a bilmektedir.<\/span><\/p>\n

3 Kas\u0131m 2002 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan genel se\u00e7imlerin ard\u0131ndan Ba\u015fbakan Ba\u015fm\u00fc\u015favirli\u011fi ve B\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik g\u00f6revine atanan Davuto\u011flu, 1 May\u0131s 2009 tarihinden beri D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Milletvekili olmayan Davutu\u011flu AK Parti h\u00fck\u00fcmetinin parlamento d\u0131\u015f\u0131ndan kabinede g\u00f6rev alan ilk bakan\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

Erdo\u011fan Doktrini ve Ahmet Davuto\u011flu<\/em><\/span><\/p>\n

Erdo\u011fan Doktrini ad\u0131 alt\u0131nda inceledi\u011fimiz AK Parti iktidar\u0131 d\u00f6nemindeki d\u0131\u015f politika konseptinin ana mimarlar\u0131ndand\u0131r.<\/span><\/p>\n

Ba\u015fbakan Recep Tayyip Erdo\u011fan, y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131d\u0131r. D\u0131\u015f politika kararlarlar\u0131nda, fikrine ba\u015fvurdu\u011fu ki\u015fi veya ki\u015filerin bu kararlar\u0131n olu\u015fmas\u0131nda \u00e7ok ciddi katk\u0131lar\u0131 vard\u0131r.<\/span>
\n Ahmet Davuto\u011flu\u2019nun AK Parti h\u00fck\u00fcmeti d\u00f6nemindeki d\u0131\u015f politikalarda, teorisyenlik misyonu oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. D\u0131\u015f politika yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n kavramsal bir \u00e7er\u00e7eveye oturtulmas\u0131, hedef ve planlar\u0131n belirli bir kal\u0131ba oturtulmas\u0131 noktas\u0131nda son derece etkili olmu\u015ftur. D\u0131\u015fi\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revine geldikten sonra, fikri plandaki katk\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, uygulamada da \u00f6nemli bir rol almaktad\u0131r. Pek \u00e7ok Bat\u0131\u2019l\u0131 yazar, kendisini AK Parti d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n ana mimar\u0131 olarak g\u00f6rmektedir.<\/span>
\n D\u0131\u015f politikada b\u00fcrokrat k\u00f6kenli olmamas\u0131, geleneksel kal\u0131p ve reflekslerden masun kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Davuto\u011flu\u2019nun Erdo\u011fan Doktrininin ay\u0131rt edici bir d\u0131\u015f politika konsepti olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda rol oynamas\u0131, kemikle\u015fmi\u015f d\u0131\u015f politika anlay\u0131\u015f\u0131yla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f olarak, kendi d\u0131\u015f politika tahlil ve telakkisini serazat bir \u015fekilde geli\u015ftirmi\u015f olmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/span>
\n
\nT\u00fcrkiye\u2019nin uluslararas\u0131 sistemdeki yeri hakk\u0131ndaki genel hatlar\u0131n tespit edildi\u011fi Davuto\u011flu\u2019nun Stratejik Derinlik isimli kitab\u0131ndan T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131 ile ilgili \u015fu genel yakla\u015f\u0131mlar\u0131 \u00f6\u011freniyoruz:<\/span>
\n
\nT\u00fcrkiye, b\u00f6lgesinde ba\u015far\u0131l\u0131 olursa, ABD, AB ve b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya i\u00e7in vazge\u00e7ilmez \u00fclke olur. T\u00fcrkiye ancak k\u00fclt\u00fcrel ve tarihi miras\u0131na sahip \u00e7\u0131karak sayg\u0131n bir \u00fclke haline gelebilir. T\u00fcrkiye tekd\u00fcze de\u011fil, \u00e7ok boyutlu d\u0131\u015f politika takip etmelidir.<\/span>
\n T\u00fcrkiye\u2019nin PKK ve K\u0131br\u0131s gibi kronikle\u015fmi\u015f sorunlar\u0131, dar \u00e7er\u00e7eveli bir yakla\u015f\u0131mla de\u011fil, k\u00fcresel boyuttaki karma\u015f\u0131k ba\u011flant\u0131lar\u0131yla ve b\u00fct\u00fcn ekosistemiyle beraber ele al\u0131narak \u00e7\u00f6z\u00fclebilir. Bu da, T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131yla orant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/span>
\n Ticari anlamda T\u00fcrkiye\u2019nin, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k temelinde karma\u015f\u0131k ticari ili\u015fkiler geli\u015ftirmesi, pek \u00e7ok uluslararas\u0131 akt\u00f6r\u00fcn yarar\u0131na olacakt\u0131r. T\u00fcrkiye enerji g\u00fczergahlar\u0131n\u0131 da elinde bulundurursa, her kes T\u00fcrkiye\u2019deki istikrar\u0131n devam\u0131ndan yana olacakt\u0131r.<\/span>
\n
\nNetice olarak, Ahmet Davuto\u011flu’nun, merkez \u00fclke olabilmesi i\u00e7in T\u00fcrkiye’nin i\u00e7in ait oldu\u011fu medeniyet de\u011ferlerine s\u0131rt \u00e7evirmemesi gerekti\u011fini vurgulam\u0131\u015f olmas\u0131 do\u011frudur. Ancak, NATO, Afganistan, Irak, AB \u00fcyelik perspektifi, \u0130srail\u2019le ili\u015fkiler ve benzeri konulardaki tutumu g\u00f6steriyor ki, Ahmet Davuto\u011flu\u2019nu kuru bir \u0130slamc\u0131l\u0131kla itham etmek yanl\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

Erdo\u011fan D\u00f6neminde T\u00fcrkistan Politikas\u0131<\/strong><\/span>
\n
\nErdo\u011fan h\u00fck\u00fcmetinin d\u0131\u015f politika sahas\u0131ndaki genel ba\u015far\u0131lar\u0131 yan\u0131nda, T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131na y\u00f6nelik politikalar\u0131n\u0131n yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/span><\/p>\n

Bu durumun \u00e7e\u015fitli sebepleri vard\u0131r: \u0130\u00e7 politikadaki \u00e7eki\u015fmelerde kaybedilen zaman ve enerji, T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131ndan \u00f6nce ivedilikle ele al\u0131nmas\u0131 gereken konular\u0131n \u00e7oklu\u011fu, ge\u00e7mi\u015fteki politikalar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik T\u00fcrk Cumhuriyetlerinde olu\u015fan \u00e7ekimserlik, b\u00f6lgeyle ilgili b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 rekabet gibi.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrk Cumhuriyetleri, T\u00fcrkiye ile ayn\u0131 \u0131rk, dil ve dindendir. B\u00f6lge, enerji kaynaklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nemli merkezlerindendir.<\/span>
\n
\nErdo\u011fan Doktrini, d\u0131\u015f politikaya salt milliyet\u00e7ilik veya fantastik Turanc\u0131l\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131yla yakla\u015fmamaktad\u0131r. Zaten, T\u00fcrkiye\u2019nin realpolitik m\u00fclahazalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, b\u00f6yle bir tasavvurla geli\u015ftirilecek siyasetlerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmayacakt\u0131r. Fakat, T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131, d\u00f6rt ba\u015f\u0131 mamur bir stratejik konsept \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131n\u0131rsa, T\u00fcrkiye Cumhuriyetine \u00e7ok ciddi anlamda g\u00fc\u00e7 katacakt\u0131r.
\n<\/span>
\n T\u00fcrkistan Birli\u011fi<\/em> <\/span>
\n
\nT\u00fcrkistan Birli\u011fi, T\u00fcrk Cumhuriyetleri aras\u0131nda Avrupa Birli\u011fi benzeri bir birli\u011fin kurulmas\u0131 anlam\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. S\u00f6z konusu projeyi, bug\u00fcn pek \u00e7ok kimseye uzak bir ihtimal ve hatta imkans\u0131z bir ideal olarak ele almaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Avrupa, elli y\u0131lda insanl\u0131k tarihinin en kanl\u0131 iki sava\u015f\u0131n\u0131 tecr\u00fcbe etmi\u015ftir. Adeta, ta\u015f \u00fcst\u00fcnde ta\u015f, omuz \u00fcst\u00fcnde ba\u015f kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Milyonlarca insan kaybedilmi\u015f, \u015fehirler ve beldeler y\u0131k\u0131l\u0131p harap olmu\u015ftur. Fakat ayn\u0131 Avrupa, yine elli y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre zarf\u0131nda, insanl\u0131k tarihinin bug\u00fcne kadar m\u00fc\u015fahede etti\u011fi en muazzam m\u00fcessese olan Avrupa Birli\u011fi\u2019ni in\u015fa etmi\u015ftir.<\/span>
\n
\nDil, \u0131rk ve din bak\u0131m\u0131ndan bir birinin d\u00fc\u015fman\u0131 olan ve d\u00fcne kadar birbirini bo\u011fazlayan Avrupal\u0131lar bug\u00fcn liberal demokrasi ilkeleri etraf\u0131nda bir refah adas\u0131 haline gelebiliyorsa, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n benzer bir b\u00fct\u00fcnle\u015fme (entegrasyon) s\u00fcrecine girmesi \u00e7ok \u00f6nem arz etmektedir. Avrupa Birli\u011fi ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkistan Birli\u011fi\u2019ni in\u015fa etmek i\u015ften bile de\u011fildir.<\/span>
\n
\nT\u00fcrkistan Birli\u011finin kurulmas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin liderli\u011finde ger\u00e7ekle\u015fmelidir. T\u00fcrkiye, T\u00fcrk devletleri i\u00e7inde en demokratik olan\u0131d\u0131r. T\u00fcrkistan Birli\u011fi hedefi, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 ile alakal\u0131 devlet politikas\u0131 haline getirilmelidir. Bir taraftan, (yukardan) devlet y\u00f6neticileri nezdinde giri\u015fimlerde bulunulurken, di\u011fer yandan da sivil toplum (alttan) bu ideal do\u011frultusunda bilin\u00e7lendirilerek desteklenmelidir.<\/span>
\n
\nRecep Tayip Erdo\u011fan h\u00fck\u00fcmetinin T\u00fcrk Cumhuriyetlerine y\u00f6nelik takip edece\u011fi d\u0131\u015f politika noktas\u0131nda, T\u00fcrkistan Birli\u011fi hedefinin berisinde kalacak her t\u00fcrl\u00fc ba\u015far\u0131 eksik ve yetersiz olacakt\u0131r.<\/span>
\n
\nEn realist bir de\u011ferlendirmeyle, T\u00fcrkistan olmadan, T\u00fcrkiye\u2019nin 2023, 2053 ve 2071 hedeflerine ula\u015fmas\u0131 ve cihan devleti olmas\u0131n\u0131n \u00e7ok zor oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. K\u00fcresel ve b\u00f6lgesel akt\u00f6rler, T\u00fcrkistan Birli\u011finin kurulmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 a\u015fikard\u0131r. Ancak manilerin \u00e7oklu\u011fu, hedefin kutsiyet, ehemmiyet ve aciliyetini daha da art\u0131rmaktad\u0131r.<\/span>
\n T\u00fcrkiye, Erdo\u011fan Doktrini kapsam\u0131nda takip edilen \u00e7ok boyutlu d\u0131\u015f politikay\u0131 terk etmemelidir. T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ok eksenli d\u0131\u015f politikas\u0131nda en \u00f6nemli n\u00fcfuz sahalar\u0131ndan biri olabilir. Jeopolitik ve jeostratejik bir de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131rsa, hi\u00e7bir b\u00f6lgenin T\u00fcrkistan kadar k\u00fclt\u00fcrel, tarihi, siyasi, ekonomik ve her bak\u0131mdan, T\u00fcrkiye\u2019ye stratejik derinlik sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclecektir.<\/span>
\n
\nT\u00fcrkistan Birli\u011fi hedefinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi noktas\u0131nda, uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcr, hi\u00e7bir zaman bu kadar m\u00fcsait olmam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6lgesel olu\u015fumlar, ticaretin art\u0131r\u0131lmas\u0131, vizelerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, g\u00fcmr\u00fcklerin s\u0131f\u0131rlanmas\u0131, b\u00fct\u00fcnle\u015fme, demokrasi, insan haklar\u0131 gibi de\u011ferler T\u00fcrkistan Birli\u011fi fikrini besleyecek kaynaklard\u0131r. T\u00fcrk Cumhuriyetleri de, kom\u00fcnizmden liberal-demokratik rejimlere d\u00f6n\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecindedirler. Ayr\u0131ca, yetmi\u015f y\u0131l boyunca s\u00f6m\u00fcr\u00fcld\u00fckleri Rusya\u2019n\u0131n n\u00fcfuzundan da kurtulmak istemektedirler. T\u00fcrkiye bu alternatifi olu\u015fturabilecek kapasitededir.<\/span>
\n
\nT\u00fcrkistan Birli\u011fi \u00fclk\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00f6z ard\u0131 eden her h\u00fck\u00fcmet, T\u00fcrk tarihinde bir vicdan azab\u0131 olarak ya\u015famaya mahkumdur.<\/span><\/p>\n

\u0130ran i\u015fin neresinde?<\/strong><\/span>
\n
\nErdo\u011fan Doktrini, medeniyet temelinde d\u0131\u015f politikad\u0131r. Daha \u00f6nceki yaz\u0131lar\u0131m\u0131zda da ifade edildi\u011fi \u00fczere, medeniyetten kas\u0131t, T\u00fcrk-\u0130slam medeniyetidir.<\/span>
\n
\n\u0130ran olmasayd\u0131, Viyana fethedilirdi!<\/span>
\n
\nT\u00fcrklerle \u0130ranl\u0131lar\u0131n ili\u015fkileri bu iki milletin \u0130slamiyeti kabul etmeleri ve T\u00fcrklerin Orta Asya’dan bat\u0131ya ak\u0131n etmesiyle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.
\n<\/span><\/p>\n

\u0130li\u015fkilerin tarihine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrklerle \u0130ranl\u0131lar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin genel anlamda dostane olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclecektir. \u0130ranl\u0131lar (Acem), \u00f6zellikle 16. y\u00fczy\u0131lda Safevilerin \u0130ran\u2019da hakim olmas\u0131yla beraber, Osmanl\u0131 devleti ile defalarca sava\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Ne zaman Osmanl\u0131lar Avrupa\u2019ya do\u011fru sefere \u00e7\u0131ksa, \u0130ran\u2019\u0131n arkadan vurmas\u0131yla ilerleme sekteye u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Denebilir ki, b\u00fct\u00fcn Osmanl\u0131 d\u00f6nemi boyunca, T\u00fcrklerin Avrupa\u2019daki ilerleyi\u015fi \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engel \u0130ran\u2019d\u0131r.<\/span>
\n T\u00fcrkiye, \u0130ran halk\u0131na kar\u015f\u0131 m\u0131?<\/span>
\n T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir.<\/span>
\n \u0130ran\u2019da ise teokratik bir rejim vard\u0131r. Demokrasi yoktur. Ki\u015fi hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden kesinlikle s\u00f6z edilememektedir. \u0130ran \u0130slam Devriminden beri, mollalar\u0131n bask\u0131c\u0131 politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan \u0130ran halk\u0131, ac\u0131mas\u0131zca bast\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Rejim muhalifi milyonlarca \u0130ranl\u0131, \u00fclkelerini terk ederek d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerine da\u011f\u0131lm\u0131\u015f durumdad\u0131r.<\/span>
\n Bu durumda, \u0130ran y\u00f6netimine verilecek her t\u00fcrl\u00fc destek, teokratik rejiminin k\u0131skac\u0131ndaki \u0130ran halk\u0131n\u0131n aleyhinde olacakt\u0131r.<\/span>
\n Erdo\u011fan, Erbakan\u2019\u0131n izinde mi?<\/span>
\n Humeyni \u0130ran\u2019da \u0130slam devrimini ger\u00e7ekle\u015ftirince, tarihi iyi okuyamayan ve devrim ideolojisinin hedefini anlamayan kimi \u00e7evreler, Humeyni\u2019ye b\u00fcy\u00fck bir heyecan ve romantizmle yakla\u015ft\u0131lar. Fakat gelinen nokta itibar\u0131yla, \u0130ran rejiminin T\u00fcrkiye\u2019nin aleyhine geli\u015fim g\u00f6stermekte oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/span>
\n \u0130ran \u0130slam Cumhuriyetinin resmi ideolojisinin temeli, Orta Do\u011fu b\u00f6lgesinde \u0130ran liderli\u011finde ve \u015eiilik temelinde hegemonya kurmakt\u0131r. Suriye, Irak, L\u00fcbnan, Filistin, Afganistan, Tacikistan ve K\u00f6rfez \u00fclkeleri, birinci derecede \u0130ran tehdidi alt\u0131ndad\u0131r. \u0130ran d\u0131\u015f politikas\u0131 dikkatle incelenirse, T\u00fcrkiye bir \u0130ran ku\u015fatmas\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r.<\/span>
\n AK Parti h\u00fck\u00fcmetinin takip etti\u011fi d\u0131\u015f politikan\u0131n, kendisinden \u00f6nceki d\u00f6nemlerden farkl\u0131 oldu\u011funu \u00f6nceki yaz\u0131lar\u0131m\u0131zda inceledik. S\u00f6z konusu d\u0131\u015f politika konseptiyle, T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgesinde ve d\u00fcnyada \u00e7ok \u00f6nemli bir akt\u00f6r olma yolunda ilerledi\u011fini tespit ettik. Ancak \u0130ran politikas\u0131nda ne yaz\u0131k ki, AK Parti iktidar\u0131n\u0131n \u201cmilli g\u00f6r\u00fc\u015f\u201d\u00fcn etkilerinden tam olarak ar\u0131namad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/span>
\n \u0130ran m\u0131 Bat\u0131 m\u0131?<\/span>
\n \u0130ran n\u00fckleer silaha sahip oldu\u011fu takdirde, en ba\u015fta T\u00fcrkiye tehdit alt\u0131nda olacakt\u0131r.<\/span>
\n Elbette ki, T\u00fcrkiye \u0130ran\u2019la do\u011frudan bir \u00e7at\u0131\u015fma i\u00e7ine giremez. Veya kom\u015fusunda istikrars\u0131zl\u0131k veya sava\u015f da istemez. Fakat laiklik, demokrasi, insan haklar\u0131, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc gibi de\u011ferlerden yoksun olan bir rejime destek olmak, her \u015feyden \u00f6nce \u0130ran halk\u0131na \u00e7ok ciddi bir haks\u0131zl\u0131k olacakt\u0131r.<\/span>
\n \u0130ran\u2019\u0131n yan\u0131nda yer alarak \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda elde edilecek sayg\u0131nl\u0131k ve \u0130ran rejiminin g\u00fc\u00e7lenmesinin T\u00fcrkiye i\u00e7in meydana getirece\u011fi olumsuzluk kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019nin ABD ve Avrupal\u0131 devletleri kar\u015f\u0131s\u0131na alma pahas\u0131na \u0130ran\u2019\u0131 desteklemesinin yarardan \u00e7ok zarar getirece\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/span><\/p>\n

——-<\/p>\n

Ser\u00e2z\u00e2t.com’da; sadece Necip YILDIRIM’\u0131n \u015fiir ve makaleleri yer almaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn haklar\u0131 sakl\u0131d\u0131r. \u0130zinsiz kopyalanamaz ve ne\u015fredilemez.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Erdo\u011fan Doktrini T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131nda bir paradigma de\u011fi\u015fimidir. Dar anlamdaki ulusal \u00e7\u0131kar tan\u0131mlamas\u0131 bir kenara b\u0131rak\u0131larak psikolojik s\u0131n\u0131rlar kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn d\u0131\u015f politika kavramlar\u0131 yeniden tarif edilmi\u015ftir. D\u0131\u015f politikadaki alg\u0131lama, sorunlar\u0131 ele alma ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme \u00fcslubunda yeni bir \u00e7er\u00e7eve meydana gelmi\u015ftir. Bu de\u011fi\u015fim, AK Partiyi a\u015fan ve toplumda var olan bir birikimin Erdo\u011fan taraf\u0131ndan benimsenmesi ve cesaretle uygulanmas\u0131ndan ibarettir. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-33","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tahlil"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}