Tunus ve Fas’\u0131n, Umman, Suudi Arabistan, BAE ve M\u0131s\u0131r gibi \u00fclkelerden farkl\u0131 hususiyetleri var. Bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n en \u00f6nemli sebebi, bu iki \u00fclkenin Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgesine maruz kalm\u0131\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Bu tecr\u00fcbenin en \u00f6nemli miras\u0131 lisanda m\u00fc\u015fahede ediliyor. Her iki \u00fclkede de, Arap\u00e7an\u0131n yan\u0131nda Frans\u0131zca hem resmi, hem g\u00fcnl\u00fck konu\u015fmalarda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmakta. Bu durum, dilin bir toplum i\u00e7in ne denli m\u00fchim oldu\u011fu ortaya koyan bir tak\u0131m sonu\u00e7lar meydana getirmi\u015ftir.<\/p>\n
Her \u015feyden evvel, pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr anlam\u0131nda Paris’in verici, bu \u00fclkelerinse t\u00fcketici konumuna geldikleri bir merkez-\u00e7evre ili\u015fkisi meydana gelmi\u015f vaziyette. Bas\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel medyadan sanata, sinemadan e\u011fitime, giyim ku\u015famdan geli\u015fmeleri yorumlamaya kadar bir\u00e7ok hususta bu durumu g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Tarihe bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131, ben-\u00f6teki telakkisini, hayat taraz\u0131n\u0131 ve siyasi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 Frans\u0131zca yoluyla Paris’ten akan mecralar \u015fekillendirmekte.<\/p>\n
Bir di\u011fer nokta ise, bu iki \u00fclkede iyi bir tahsil g\u00f6rm\u00fc\u015f olma yolunun Frans\u0131zcadan ge\u00e7iyor olmas\u0131d\u0131r. Gerek yerli-yabanc\u0131 \u00f6zel okullar\u0131n Frans\u0131zca olarak tedrisat yap\u0131yor olmalar\u0131, gerekse maddi durumu iyi olanlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 e\u011fitim i\u00e7in merkeze (Fransa’ya) g\u00f6nderiyor olmalar\u0131 \u00f6nemli. Zaten Arap\u00e7a e\u011fitim yapan resmi okullar kaynak bak\u0131m\u0131ndan yetersiz oldu\u011fundan tercih edilmiyor.<\/p>\n
Birer ayl\u0131k seyahatler neticesinde yap\u0131lan g\u00f6zlemler ve edinilen izlenimlere g\u00f6re, her ne kadar siyasi iktidarlar aksini ima ediyor olsalar veya aksi cihette ad\u0131mlar at\u0131yor olsalar da; Tunus ve Fas’taki hayatlar Paris’le bir merkez-\u00e7evre ili\u015fkisi \u00e7er\u00e7evesinde akmakta. Kald\u0131 ki bu durum, Fas’ta kral, Tunus’ta ise cumhurba\u015fkan\u0131 lakapl\u0131 krallar\u0131n denetim ve kontrollerinin d\u0131\u015f\u0131nda ve \u00f6tesinde vuku bulmakta.<\/p>\n
S\u00f6m\u00fcrge y\u0131llar\u0131nda meydana getirilen planl\u0131 tesirlerin neticeleri o kadar derin ve g\u00fcndelik hayata \u00f6ylesine n\u00fcfuz etmi\u015f ki; giyim ku\u015famdan yeme i\u00e7meye, sanattan e\u011flence k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve sosyal hayat\u0131n her alan\u0131nda vatanda\u015flar Paris’ten beslenmekteler. Bunda, \u00f6zellikle ileti\u015fim ve medyadaki k\u00fcreselle\u015fme s\u00fcrecinin de ciddi katk\u0131s\u0131 olu\u015f.<\/p>\n
\u0130lk bak\u0131\u015fta, bu \u00fclkelerde her \u015fey normal g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor: Yollar, binalar, “modern giyinen” insanlar, oteller, turistler, restoranlar, barlar, kafeler, …vs. Fakat bu normal g\u00f6r\u00fcnenlerin d\u0131\u015f\u0131nda zikredilmesi gereken en \u00f6nemli hususlar \u015funlard\u0131r: Siyasi iktidar ve buna ba\u011fl\u0131 olarak b\u00fct\u00fcn kaynaklar bir ki\u015fi etraf\u0131nda k\u00fcmelenenlerce tasarruf alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f. Geni\u015f kesimler bu payla\u015f\u0131m\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ve s\u00f6z hakk\u0131ndan mahrum. Sindirilen halk\u0131n \u00fclkenin geli\u015fmesi ile ilgili at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131n \u00e7ap\u0131nda veya h\u0131z\u0131nda hi\u00e7bir tesiri yok. \u0130ktidarlar, bu durumu “d\u00fczen i\u00e7inde ilerleme” veya “kontroll\u00fc modernle\u015fme” \u015feklinde me\u015frula\u015ft\u0131rmak isteyebilirler. Ancak, y\u00fcr\u00fct\u00fclen “Ben yapt\u0131m, oldu” mant\u0131\u011f\u0131 aheste geli\u015fen ve ilerde \u00e7ok ciddi problemlere yol a\u00e7abilecek rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n tohumlar\u0131n\u0131 ekmektedir. \u0130kinci olarak, kimlik ve bu kimlik etraf\u0131nda \u015fekillenen toplumsal \u015fuur noktas\u0131nda noksanl\u0131k bulunmaktad\u0131r. Fasl\u0131l\u0131k veya Tunusluluk ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na vicdanlar\u0131 veya kitleleri tam manas\u0131yla tatmin edecek mahiyette aidiyet kaynaklar\u0131 de\u011fildir. Daha “medeniyetsel”, daha k\u00f6kl\u00fc, daha uzun vadeli ve daha kucaklay\u0131c\u0131 kimlik tan\u0131mlamalar\u0131na ve hedeflere ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n
Siyasi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve modernle\u015fme bak\u0131m\u0131ndan, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndan itibaren benzer s\u00fcre\u00e7ler ya\u015fayan \u00fclkelerle 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda bu tecr\u00fcbeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan \u00fclkeleri elbette ki ayn\u0131 neticeler beklemiyor olsa gerektir. Bahse konu olan her iki \u00fclkede de, siyasi anlamda kat edilmesi gereken \u00e7ok yol bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcuor. Kral ve Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n kendilerine tahsis ettikleri muazzam saraylarda ya\u015famalar\u0131, her biri kendi \u00fclkesinde neredeyse her odaya kendi resimlerini ast\u0131rm\u0131\u015f olmalar\u0131, vatanda\u015flar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 sefaletten can \u00e7eki\u015firken, mutlu bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ak\u0131l almaz refah i\u00e7inde ya\u015famalar\u0131… vb bir\u00e7ok problem mevcuttur.<\/p>\n
\u0130slaml\u0131k, Arapl\u0131k, ulus olmak ve modern olmak aras\u0131nda bocalayan toplumlara istikamet vermek yine referans\u0131n\u0131 o toplumun \u00f6z de\u011ferlerinden alan ve o halk ad\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcnenlerce m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n
(* 2009 y\u0131l\u0131nda bu iki \u00fclkeye yap\u0131lan seyahatler sonras\u0131nda, \u00a0kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 \u00a0 \u00a0<\/em><\/p>\n ——-<\/p>\n Ser\u00e2z\u00e2t.com’da; sadece Necip YILDIRIM’\u0131n \u015fiir ve makaleleri yer almaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn haklar\u0131 sakl\u0131d\u0131r. \u0130zinsiz kopyalanamaz ve ne\u015fredilemez.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tunus ve Fas’\u0131n, Umman, Suudi Arabistan, BAE ve M\u0131s\u0131r gibi \u00fclkelerden farkl\u0131 hususiyetleri var. Bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n en \u00f6nemli sebebi, bu<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1492,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-62","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-seyahat-gezi-ahmed-necip-yildirim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1492"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}