{"id":7127,"date":"2011-03-28T13:20:44","date_gmt":"2011-03-28T13:20:44","guid":{"rendered":"http:\/\/serazat.com\/?p=157"},"modified":"2011-03-28T13:20:44","modified_gmt":"2011-03-28T13:20:44","slug":"ahmed-necip-yildirim-politika-uluslararasi-iliskiler-korfez-birligi-ve-butunlesme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/ahmed-necip-yildirim-politika-uluslararasi-iliskiler-korfez-birligi-ve-butunlesme\/","title":{"rendered":"K\u00f6rfez Birli\u011fi ve B\u00fct\u00fcnle\u015fme"},"content":{"rendered":"

K\u00f6rfezde Birlik D\u00fc\u015f\u00fcncesi<\/strong>
\n<\/strong>
\nK\u00f6rfez \u0130\u015fbirli\u011fi Konseyi (K\u0130K –\u00a0Gulf Cooperation Council<\/em>), Suudi Arabistan, Birle\u015fik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Umman devletlerinin 1981\u2019de bir araya gelerek b\u00f6lgesel i\u015fbirli\u011fini artt\u0131rmak amac\u0131yla kurduklar\u0131 bir olu\u015fum.
\nTe\u015fkilat\u0131n kurulu\u015f maksad\u0131, ortak petrol politikas\u0131 takip etmek, g\u00fcvenlik alan\u0131nda i\u015fbirli\u011fi yapmak ve \u0130ran tehdidine kar\u015f\u0131 birlikte hareket etmektir. Ayr\u0131ca, \u00fcye \u00fclke vatanda\u015flar\u0131 aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00fclkeleraras\u0131 ili\u015fkilerin yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ekonomik ba\u011flar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirip derinle\u015ftirilmesi hedeflenmektedir.
\nTicaret ve ekonomi sahalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, g\u00fcvenlik konusunda da ortak hareket etme karar\u0131 alan K\u0130K \u00fcyeleri, her hangi birisine yap\u0131lacak bir askeri sald\u0131r\u0131n\u0131n hepsine yap\u0131lm\u0131\u015f say\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. B\u00f6yle bir fikrin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sebebi, \u0130ran\u2019\u0131n \u015eiilik temelinde rejim ihra\u00e7 etme politikas\u0131ndan duyulan endi\u015fedir.
\nYa Petrol biterse?<\/strong>
\nEkonomik a\u00e7\u0131dan K\u0130K son derece \u00f6nemli bir b\u00f6lgedir. D\u00fcnya petrol\u00fcn\u00fcn % 42\u2019si ve d\u00fcnya do\u011fal gaz\u0131n\u0131n %23\u2019\u00fc K\u0130K \u00fclkelerindedir. \u00a0K\u0130K \u00fclkelerindeki b\u00fct\u00e7e fazlas\u0131 542 milyar dolar olup, K\u0130K \u00fclkelerinin yurtd\u0131\u015f\u0131ndan ellerinde bulundurduklar\u0131 finansal varl\u0131klar\u0131n 1.8 trilyon dolar oldu\u011fu tahmin edilmektedir. \u00a02003 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n on yedinci en b\u00fcy\u00fck ekonomisi olan K\u0130K 2008 y\u0131l\u0131nda on \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131raya y\u00fckselmi\u015ftir.<\/p>\n

Son olarak, yakla\u015f\u0131k 5 trilyon dolarl\u0131k sermaye birikimiyle dikkat \u00e7eken K\u0130K \u00fclkelerinin, sadece \u015firketlerinin elinde bulundurdu\u011fu sermayenin 800 milyar dolardan daha fazla oldu\u011fu tahmin edilmektedir.<\/p>\n

K\u00f6rfez ekonomisinin petrol ve do\u011fal gazdan elde edile gelir temelinde in\u015fa edildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Suudi Arabistan, d\u00fcnya petrol rezervlerinin be\u015fte birine sahiptir ve (Rusya ile birlikte)\u00a0d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck petrol \u00fcreticisidir<\/strong>. Katar, Rusya ve \u0130ran\u2019dan sonra d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc do\u011fal gaz rezervine sahip \u00fclkedir.
\nAncak petrol ve do\u011fal gaz rezervlerinin ileride t\u00fckenecek olmas\u0131, bu \u00fcr\u00fcnlerin fiyatlar\u0131ndaki dalgalanmalar, petrol fiyatlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak azalan ki\u015fi ba\u015f\u0131na gelir, y\u00fcksek n\u00fcfus art\u0131\u015f oran\u0131 ve artan i\u015fsizlik oranlar\u0131 bu \u00fclkelerde ekonomik \u00e7e\u015fitlendirme (diversification) d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc zorunlu hale getirmektedir.
\nK\u0130K \u00fclkeleri, mevcut refah d\u00fczeyini petrol veya do\u011falgaz rezervleri t\u00fckendi\u011fi zaman da aynen s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in acilen yeni sanayi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir yat\u0131r\u0131mlara y\u00f6nelmeleri gerekmektedir. Bunun i\u00e7in de, mevcut fonlar\u0131n insan kaynaklar\u0131na, ara\u015ft\u0131rma geli\u015ftirmeye ve yeni teknolojilere ayr\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Elbette ki bu hedefin ba\u015far\u0131lmas\u0131nda \u00fclkelerin m\u00fcnferit \u00e7abalar\u0131na ilaveten K\u0130K\u2019in de,\u00a0Avrupa Birli\u011fi \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi<\/strong>, \u00fcyelerinin olu\u015fturdu\u011fu sinerjiden istifade ederek bu misyonu ba\u015farmada etkin rol oynamas\u0131 gerekmektedir. \u00d6rne\u011fin K\u0130K i\u00e7indeki en b\u00fcy\u00fck devlet olan Suudi Arabistan, muazzam petrol gelirine ra\u011fmen, ortalama ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen gelirin en az, b\u00fcy\u00fcme oran\u0131n\u0131n en yava\u015f ve petrol d\u0131\u015f\u0131 gelirin en d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu \u00fclke konumundad\u0131r.<\/p>\n

K\u00f6rfez monar\u015fileri Amerikan kuklas\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Kime kar\u015f\u0131 savunma?<\/strong><\/span><\/strong><\/p>\n

K\u0130K \u00fclkeleri, g\u00fcvenlik ve savunmak konular\u0131nda ortak hareket etmek \u00fczere \u00e7e\u015fitli ad\u0131mlar atm\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6zellikle savunma g\u00fc\u00e7lerini ortak bir konsept etraf\u0131nda toplama anlam\u0131nda operasoynel prosed\u00fcrlerini ve askeri m\u00fcfredatlar\u0131n\u0131 birle\u015ftirmi\u015flerdir. Ancak, K\u0130K\u2019in askeri ve g\u00fcvenlik sahada att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlar yeterli de\u011fildir. Ba\u015fta K\u0130K\u2019in en b\u00fcy\u00fck \u00fcyesi Suudi Arabistan olmak \u00fczere, s\u00f6z konusu \u00fclkelerin g\u00fcvenli\u011fini ABD sa\u011flamaktad\u0131r. Zira bu \u00fclkelerin g\u00fcvenlik anlam\u0131nda kendi aralar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 i\u015fbirli\u011fi ve ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket etme giri\u015fimleri askeri anlamda b\u00f6lgesel dengelerde etkili olacak nitelikte de\u011fildir.<\/p>\n

ABD\u2019nin b\u00f6lge dengelerini iyi okumayan, K\u0130K \u00fclkelerinin talep, endi\u015fe ve uyar\u0131lar\u0131n\u0131 dikkate almayan politikalar izlemesi neticesinde K\u0130K \u00fcyelerinin g\u00fcvenleri sars\u0131lm\u0131\u015f ve bu \u00fclkeler Irak\u2019ta d\u00fc\u015f\u00fck profilli bir rol benimsemi\u015flerdir. Bu da, dolayl\u0131 yoldan \u0130ran\u2019\u0131n Irak\u2019taki n\u00fcfuzunu art\u0131rmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki \u0130ran g\u00fcc\u00fcn\u00fc esas olarak Amerika\u2019n\u0131n hatalar\u0131na bor\u00e7ludur. Washington b\u00f6lgede yanl\u0131\u015f politikalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fck\u00e7e ve \u00f6zellikle Filistin i\u00e7in bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l alternatifler \u00fcretmedik\u00e7e \u0130ran b\u00f6lgede g\u00fc\u00e7 ve prestij kazanacakt\u0131r. Yemen, Irak, L\u00fcbnan ve Filistin \u00f6rneklerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, Orta Do\u011fu\u2019daki her t\u00fcrl\u00fc istikrars\u0131zl\u0131k \u0130ran\u2019\u0131n i\u015fine gelmektedir. Buna mukabil K\u0130K, (en az\u0131ndan ekonomik bak\u0131mdan) istikrar adas\u0131 konumundad\u0131r.<\/p>\n

Avrupa Fars veya Arap K\u00f6rfezi de\u011fil, Huzur K\u00f6rfezi istiyor!<\/strong><\/p>\n

Avrupa Birli\u011fi i\u00e7in Orta Do\u011fu g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek bir b\u00f6lgedir. AB, Orta Do\u011fu\u2019da hedeflerine ula\u015fmak anlam\u0131nda ABD\u2019nin tersine yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 kullanmay\u0131 tercih etmektedir. B\u00f6ylelikle Refah seviyesi y\u00fcksek olan AB i\u00e7in, istikrarl\u0131 ve g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan tehditler bar\u0131nd\u0131rmayan kom\u015fular\u0131n mevcudiyeti esast\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, yasa d\u0131\u015f\u0131 g\u00f6\u00e7\u00fcn \u00f6nlenmesi, enerji arz kaynaklar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi ve istikrars\u0131zl\u0131klar\u0131n bertaraf edilmesi i\u00e7in,\u00a0 Orta Do\u011fu\u2019da istikrar adas\u0131 haline gelmi\u015f bulunan K\u00f6rfez \u00fclkeleriyle yak\u0131n ili\u015fki kurmak AB i\u00e7in \u00f6nemlidir. K\u0130K AB\u2019nin en \u00e7ok ihracat yapt\u0131\u011f\u0131 be\u015finci b\u00f6lgedir. AB ise, K\u0130K\u2019in en b\u00fcy\u00fck ticaret orta\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

R\u00fc\u015fvetle ayakta duran monar\u015filer!<\/strong><\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak denebilir ki, K\u00f6rfez\u2019deki kral ve emirler ABD ve Bat\u0131l\u0131 devletlerin \u00e7\u0131karlar\u0131na paralel politikalar takip etti\u011fi s\u00fcrece, demokrasinin yoklu\u011fu, rejimlerin \u015fekli ve siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin ask\u0131ya al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 problem te\u015fkil etmemektedir. Bu tezi do\u011frulayan en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rnek, Vahabilikle y\u00f6netilmekte olan Suudi Arabistan\u2019d\u0131r. Suudi Arabistan\u2019\u0131n Afganistan, \u00c7e\u00e7enistan b\u00fct\u00fcn T\u00fcrk Cumhuriyetleri ve pek \u00e7ok di\u011fer \u00fclkede radikal Vahabi gruplara destek verdi\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a bilindi\u011fi halde, ABD Suudi Arabistan\u2019\u0131n gayri demokratik ve totaliter\u00a0 rejimiyle yak\u0131n ili\u015fkiler kurabilmektedir.<\/p>\n

K\u0130K b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi AB olabilir mi?<\/p>\n


\n<\/strong>En b\u00fcy\u00fck derdimiz demokrasi!<\/strong><\/p>\n

K\u00f6rfez \u00fclkeleri, b\u00f6lgesel dengeler, uluslararas\u0131 sistemin meydana getirdi\u011fi konjonkt\u00fcr ve ortak \u00e7\u0131karlar sonucunda K\u0130K \u00e7er\u00e7evesinde b\u00fct\u00fcnle\u015fme (entegrasyon) s\u00fcrecine girmi\u015flerdir. B\u00fct\u00fcnle\u015fme s\u00fcreci Avrupa Birli\u011fi \u00f6rne\u011finden farkl\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, kuruldu\u011fu g\u00fcnden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ge\u00e7en otuz y\u0131ll\u0131k s\u00fcrece bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan, \u00fcye \u00fclkelerin K\u0130K organlar\u0131 lehine yetki veya egemenlik devri noktas\u0131nda AB\u2019ye k\u0131yasla daha az g\u00f6n\u00fcll\u00fc davrand\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu itibarla, K\u0130K\u2019in tamam\u0131yla bir h\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 (intergovernmental) bir \u00f6rg\u00fct oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/span><\/strong>
\nK\u0130K kurulu\u015f belgesinin dibacesinde, Arap milletine ve \u0130slami de\u011ferlere at\u0131f yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu iki kavram\u0131n \u00fcye \u00fclkeler aras\u0131ndaki \u00f6zel ili\u015fki, ortak karakter ve benzer sistemlere sahip olmalar\u0131na sebebiyet verdi\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Demokratik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yoklu\u011fu ve demokratik kurumlar\u0131n eksikli\u011fi K\u0130K \u00fclkelerinde b\u00fct\u00fcnle\u015fme \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engeldir. Demokrasi, halk\u0131n (demos) halk taraf\u0131ndan ve halk i\u00e7in y\u00f6netildi\u011fi bir rejimdir ve K\u00f6rfez \u00fclkelerinde demos siyaset sahnesinden uzak tutulmaktad\u0131r. K\u0130K, kurulu\u015fundan bu yana, b\u00fct\u00fcnle\u015fme y\u00f6n\u00fcnde irade, \u00e7al\u0131\u015fma ve bask\u0131 unsuru olabilecek bir sivil topluma sahip de\u011fildir. Bunun i\u00e7indir ki, krall\u0131k veya emirlikle idare edilen k\u00f6rfez devletleri, nispeten fakir olan ve cumhuriyetle y\u00f6netilen bir ba\u015fka k\u00f6rfez \u00fclkesi olan Yemen\u2019in birli\u011fe dahil edilmesine
\ng\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar s\u0131cak bakmam\u0131\u015flard\u0131r.
\nK\u0130K \u00fcyeleri aras\u0131ndaki b\u00fct\u00fcnle\u015fme s\u00fcreci \u00f6n\u00fcndeki zorluklar \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir: G\u00fcmr\u00fck Birli\u011finin hen\u00fcz hayata ge\u00e7irilememi\u015f olmas\u0131, \u00fcye \u00fclkeler aras\u0131nda m\u00fcktesebat farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, b\u00fct\u00fcn \u00fcyelerin monar\u015fi ve otokrasilerden olu\u015fmas\u0131, \u00f6zellikle en b\u00fcy\u00fck \u00fcyesi olan Suudi Arabistan\u2019da sivil toplum ve demokratik haklar\u0131n mevcut olmay\u0131\u015f\u0131, siyasilerin hedeflenen parasal birlik y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6n\u00fcls\u00fcz davranmalar\u0131, g\u00fc\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan Suudi Arabistan\u2019la di\u011fer \u00fcyeler aras\u0131nda asimetrik bir ili\u015fkinin varl\u0131\u011f\u0131. 1999 y\u0131l\u0131nda g\u00fcmr\u00fck birli\u011fi olu\u015fturma karar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f olmakla beraber, uygulamada noksanl\u0131klar bulunmas\u0131, uygulamadaki gev\u015fekli\u011fe bir \u00f6rnek olarak verilebilir.<\/p>\n

Neye niyet, neye k\u0131smet!<\/strong>
\nK\u0130K \u00fclkeleri hen\u00fcz kendi aralar\u0131nda tam anlam\u0131yla bir uyum i\u00e7inde hareket etmemektedirler. \u00dcye \u00fclkelerin i\u00e7 politika tercihleri ve d\u0131\u015f politika \u00f6ncelikleri farkl\u0131l\u0131klar arz etmektedir. \u00dcyeler aras\u0131nda g\u00fc\u00e7 ve b\u00fcy\u00fckl\u00fck bak\u0131m\u0131ndan da farkl\u0131l\u0131klar bulunmaktad\u0131r. Ancak b\u00fct\u00fcn bu farkl\u0131l\u0131klar, uyumlu bir b\u00f6lgesel i\u015fbirli\u011finin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini engelleyecek mahiyette ve \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fildir.
\nK\u00f6rfez \u0130\u015fbirli\u011fi Konseyi hen\u00fcz de\u011fi\u015fimin ba\u015f\u0131ndad\u0131r, ancak de\u011fi\u015fimin olumlu y\u00f6nde olu\u015fu umut vaat etmektedir. Entegrasyon s\u00fcrecinin h\u0131z kazanmas\u0131 ile birlikte, K\u0130K \u00fclkelerinin kendi aralar\u0131ndaki i\u015fbirli\u011fini artt\u0131rmalar\u0131 gerek \u00fcye \u00fclkeler gerek \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraflar a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu sonu\u00e7lar do\u011furacakt\u0131r. B\u00f6lgenin genel anlamda serbest dola\u015f\u0131m, sosyal, ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel, bilimsel, akademik konular\u0131nda i\u015fbirli\u011fini ve ticaret hacmini artt\u0131rmas\u0131yla enerji d\u0131\u015f\u0131 alternatiflere de y\u00f6nelmesi m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.
\nK\u0130K di\u011fer Arap \u00fclkeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir cazibe merkezi haline gelmi\u015ftir. K\u0130K \u00fclkelerinin do\u011fal kaynaklardan elde ettikleri gelir, b\u00fct\u00fcnle\u015fmeyle kendi vatanda\u015flar\u0131 aras\u0131nda meydana getirdikleri sermaye ve i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn serbest dola\u015f\u0131m\u0131, finansal piyasalar\u0131n\u0131n di\u011fer Arap \u00fclkelerinden daha etkili olu\u015fu gibi fakt\u00f6rler K\u0130K\u2019i bir cazibe merkezi haline getirmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, Ma\u011frib ve Me\u015frik Arap \u00fclkelerinde K\u0130K \u00fcyelerinin yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00e7o\u011falarak devam etmektedir ve ticari ili\u015fkiler geli\u015fmektedir. K\u0130K\u2019teki bu refah art\u0131\u015f\u0131 ve ekonomik anlamda \u201chav\u00e7\u201du elinde bulunduruyor olu\u015fu yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan K\u0130K\u2019in b\u00f6lgedeki etkinli\u011fini art\u0131rmaktad\u0131r.
\nK\u0130K \u00fclkeleri, Avrupa Birli\u011fi b\u00fct\u00fcnle\u015fme s\u00fcreci baz al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu anlamda Orta Do\u011fu\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen en ba\u015far\u0131l\u0131 b\u00fct\u00fcnle\u015fme s\u00fcrecidir diyebiliriz. Arab Birli\u011fi veya Ma\u011frib Birli\u011fi gibi te\u015febb\u00fcslerin hi\u00e7 biri, K\u0130K\u2019te oldu\u011fu kadar d\u00fczenlemelerde \u00fcyeler aras\u0131nda ortak standartlara ula\u015fma, sermaye ve eme\u011fin serbest dola\u015f\u0131m\u0131, ticari entegrasyon hususlar\u0131nda muvaffak olamam\u0131\u015flard\u0131r. B\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 baz\u0131 dengeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan kimi \u00fcyelerin ABD ile do\u011frudan ticari anla\u015fmalar imzalamalar\u0131 K\u0130K\u2019in ortak g\u00fcmr\u00fck rejimini zedelemektedir. Ancak b\u00fct\u00fcn bunlar K\u0130K\u2019in Orta Do\u011fu\u2019da daha evvel hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmeyen bir kurumsal birlik oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini de\u011fi\u015ftirmemektedir.
\n\u0130ran Devriminin meydana getirdi\u011fi tehdit, Sovyetler Birli\u011finin Afganistan\u2019\u0131 i\u015fgali veya \u0130ran-Irak sava\u015f\u0131n\u0131n meydana getirdi\u011fi istikrars\u0131zl\u0131k, K\u0130K\u2019in olu\u015fmas\u0131na zemin haz\u0131rlayan sebep ne olursa olsun; gelinen nokta itibariyle, K\u0130K b\u00fct\u00fcnle\u015fmesiyle ortaya \u00e7\u0131kan fiili durumdan b\u00fct\u00fcn \u00fcyelerin memnun oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Her ne kadar, K\u0130K\u2019te ticaret \u00f6n planda olsa da, ticaretin siyasete yer yer y\u00f6n g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmasa gerektir. Ticaretteki serbestle\u015fme kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rm\u0131\u015f ve ticaretin meydana getirdi\u011fi i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015flik, birlikten geriye d\u00f6nmenin maliyeti hi\u00e7bir \u00fcyenin g\u00f6ze alamayaca\u011f\u0131 bir hal alm\u0131\u015ft\u0131r.
\nH\u00fck\u00fcmetlerin tamam\u0131yla realpolitik sebeplerden yola \u00e7\u0131karak kurduklar\u0131 bir olu\u015fum olan K\u0130K, siyasi haklardan mahrum olan vatanda\u015flara ticari serbestlik, ekonomik refah ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck umudu getirmi\u015ftir. Bu durum, monar\u015filerin planlamas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda geli\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130ran tehdidine kar\u015f\u0131 birlik! \u015eerden do\u011fan hay\u0131r m\u0131?<\/p>\n


\n<\/strong>Siyasi rejimin ihracat\u0131 olur m\u0131?<\/strong><\/p>\n

\u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti, 1980\u2019lerden itibaren K\u0130K g\u00fcndeminde \u00fcst s\u0131ralarda yer almaktad\u0131r. \u0130slami Devrim\u2019in akabinde K\u0130K \u00fclkeleri, \u0130ran\u2019\u0131n ideolojik yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve n\u00fckleer g\u00fc\u00e7 geli\u015ftirme \u00e7abalar\u0131n\u0131n b\u00f6lgesel istikrar\u0131 kendi aleyhine bozmas\u0131ndan endi\u015fe etmi\u015flerdir. Bir yandan \u0130ran\u2019\u0131n \u00fclkelerinde ya\u015fayan \u015eii az\u0131nl\u0131klar \u00fczerindeki muhtemel etkilerden \u00e7ekinirken, di\u011fer yandan da s\u0131n\u0131rl\u0131 askeri kapasiteleri ile tarih boyunca pek \u00e7ok hususta ihtilaf ya\u015fad\u0131klar\u0131 bu yeni g\u00fc\u00e7 ile ba\u015f edemeyecekleri tela\u015f\u0131na kap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.
\nBu \u00e7er\u00e7eveden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, K\u0130K\u2019in kurulmas\u0131nda, \u0130ran\u2019a dair endi\u015felerin b\u00fcy\u00fck rol\u00fc vard\u0131r. 1971\u2019de \u0130ngiltere\u2019nin b\u00f6lgeden \u00e7ekilmesi ile ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015facak olan Birle\u015fik Arap Emirlikleri\u2019ne (BAE) ait \u00fc\u00e7 adan\u0131n \u0130ran taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmesi (Ebu Musa, B\u00fcy\u00fck Tunb ve K\u00fc\u00e7\u00fck Tunb), Bahreyn topraklar\u0131 \u00fczerinde tarihsel haklar\u0131 oldu\u011funu iddia etmesi K\u00f6rfez\u2019in \u0130ran\u2019a g\u00f6re Basra, Suudi Arabistan ve di\u011fer Arap devletlerince Arap K\u00f6rfezi olarak tan\u0131mlanmas\u0131 ve K\u00f6rfez \u00fclkelerinde ya\u015fayan \u015eii az\u0131nl\u0131k \u00fczerinde \u0130ran\u2019\u0131n n\u00fcfuz \u00e7abalar\u0131 K\u0130K ve \u0130ran aras\u0131ndaki gerginli\u011fin asl\u0131nda Devrim\u2019den \u00f6nceye dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Devrim ile birlikte Ayetullah Humeyni\u2019nin K\u00f6rfez \u00fclkelerine y\u00f6neltti\u011fi ele\u015ftiriler ve \u0130ranl\u0131lara getirdi\u011fi hac yasa\u011f\u0131 da ili\u015fkileri zedeleyen sebeplerdendir.<\/p>\n

\u0130ran\u2019dan ka\u00e7arken ABD\u2019ye yakalanmak!
\n<\/strong>
\nK\u0130K \u00fcyelerinin \u0130ran\u2019\u0131n g\u00fcc\u00fcnden duyduklar\u0131 bu endi\u015fe onlar\u0131n ABD\u2019ye yak\u0131nla\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Fakat, yan\u0131 ba\u015flar\u0131ndaki bu problemli \u0130ran\u2019\u0131n ve onun destekledi\u011fi ter\u00f6rist \u00f6rg\u00fctlerin \u015fim\u015feklerini \u00fczerlerine \u00e7ekmemek i\u00e7in ABD ile yak\u0131n ittifakl\u0131k izlenimi vermek istememektedir. \u00d6te yandan, Amerika\u2019n\u0131n \u0130ran i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 ithamlar\u0131 da sorgusuzca kabul etmemektedir. Konsey \u00fclkeleri \u0130ran\u2019\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7lar i\u00e7in n\u00fckleer ara\u015ft\u0131rma hakk\u0131n\u0131 savunmakta, ve rivayet edilen n\u00fckleer silah program\u0131 \u00fczerine ABD ve \u0130ran aras\u0131nda \u00e7\u0131kan ihtilaf\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in diplomatik giri\u015fimleri desteklemektedir. K\u0130K \u00fcyelerine g\u00f6re, Amerika\u2019n\u0131n \u0130srail n\u00fckleer g\u00fcc\u00fcn\u00fc savunan tutumu \u00e7ifte standarda i\u015farettir. Bir a\u00e7\u0131dan da \u0130ran her \u015feye ra\u011fmen d\u00fc\u015fmandan ziyade bir kom\u015fu \u00fclkedir, ve \u00fcye \u00fclkelerin \u00f6ncelikleri aras\u0131nda, \u00f6rne\u011fin b\u00f6lgede demokrasiyi savunan Amerika\u2019y\u0131 kollamak yerine \u0130ran gibi kendi demokratik olmayan h\u00fck\u00fcmetlerini korumak vard\u0131r. \u0130ran rejiminin Filistin davas\u0131na y\u00f6nelik g\u00fc\u00e7l\u00fc deste\u011fi de, Ahmedinejat ve rejimini K\u0130K \u00fcyelerinin ele\u015ftirilerinden korumaktad\u0131r.
\n1990\u2019lar ba\u015flar\u0131nda, \u0130ran devlet ba\u015fkan\u0131 Ali Ekber Ha\u015fimi Rafsancani\u2019nin giri\u015fimleri ile \u00f6zellikle Suudi Arabistan\u2019la ili\u015fkilerde belirli bir yumu\u015fama g\u00f6zlenmi\u015ftir. Suudi Arabistan da \u0130ran\u2019\u0131n 1. K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131\u2019ndaki tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan memnuniyet duymaktayd\u0131. Riyad 1996\u2019da Dhahran\u2019daki Amerikan Hava Kuvvetleri Khobar Kuleleri kompleksinin bombalanmas\u0131nda \u0130ran\u2019\u0131n rol\u00fcn\u00fc afi\u015fe etmeyerek g\u00fcven kazanm\u0131\u015ft\u0131r; zira ABD\u2019nin bunu haber almas\u0131 \u00fczerine \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik bir askeri sald\u0131r\u0131 d\u00fczenlemesi durumunda b\u00f6lgede olu\u015fabilecek istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bertaraf etmek istemi\u015ftir. Yine de halklar aras\u0131nda do\u011frudan temas, yahut iki ba\u015fkent aras\u0131nda do\u011frudan u\u00e7u\u015f seferleri bulunmamaktayd\u0131. Pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan BAE\u2019nin zengin emirliklerinden Dubai her iki \u00fclke aras\u0131nda arac\u0131 i\u015flevi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130ran\u2019\u0131 ziyaret etmek isteyen Suudi \u015eiiler ba\u015fta \u00f6nce Dubai\u2019ye u\u00e7mak zorunda kal\u0131rken, ba\u015fkan Muhammed Hatemi d\u00f6neminde direkt u\u00e7u\u015flar ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Her iki \u00fclkeden ticari delegeler kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ziyaretlerde bulunmu\u015flar ve Suudi \u015eiiler \u0130ran\u2019daki kutsal mekanlara ziyaret hakk\u0131 edinmi\u015flerdir. \u0130ki \u00fclke aras\u0131nda 2002 y\u0131l\u0131nda bir g\u00fcvenlik anla\u015fmas\u0131 da imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. 2009 se\u00e7imleri sonras\u0131nda muhalefeti bast\u0131rmaya y\u00f6nelik eylemler kar\u015f\u0131s\u0131nda ise K\u0130K \u00fcyeleri genelde sessiz kalmay\u0131 tercih etmi\u015ftir.<\/p>\n

Birle\u015fik Arap Emirli\u011fi\u2019ne bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, 19. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131ndan itibaren \u00fclkelerinde siyasi istikars\u0131zl\u0131k ve y\u00fcksek vergilerden yak\u0131nan \u0130ranl\u0131 t\u00fcccarlar\u0131n buraya g\u00f6\u00e7 etti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu ki\u015filer BAE\u2019nin ba\u015far\u0131l\u0131 kalk\u0131nma hikayesinin \u00f6nemli akt\u00f6rleri olmu\u015flard\u0131r. Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan kendi camilerini in\u015fa etmeleri i\u00e7in toprak ve s\u00fcbvansiyonlar sunulmu\u015ftur. \u00dclkede \u015eiiler i\u00e7in \u00f6zel mahkemeler ve okullar\u0131n kurulmas\u0131na da m\u00fcsaade edilmektedir. \u00a0Dubai\u2019den ba\u015fkent Tahran\u2019a ve Me\u015fhed, Tebriz, \u0130sfahan ve \u015eiraz gibi \u00f6nemli \u015fehirlere s\u0131kl\u0131kla u\u00e7u\u015flar ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Yine \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik ve yapt\u0131r\u0131ma tabi olan mallar \u00f6nce Dubai\u2019ye gelmekte, ve buradan do\u011fruca bir \u0130ran liman\u0131 veya havaalan\u0131na y\u00f6nlenmektedir. K\u0130K genelinde \u0130ranl\u0131lar\u0131n \u015firket veya finansal kurum ba\u015flatmalar\u0131na y\u00f6nelik de hi\u00e7bir engel bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130ran\u2019\u0131n Bahreyn ve Katar ile i\u015fbirli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirme \u00e7abalar\u0131n\u0131n alt\u0131nda, bu \u00fclkelerde konu\u015flanm\u0131\u015f Amerikan \u00fcslerinden \u0130ran n\u00fckleer sitelerine y\u00f6nelik olas\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc alma niyeti yatmaktad\u0131r. G\u00f6zard\u0131 edilemeyecek bir \u015eii n\u00fcfusuna sahip Bahreyn, kerhen de olsa Tahran\u2019\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7larda kullan\u0131lmaya y\u00f6nelik n\u00fckleer g\u00fc\u00e7 geli\u015ftirmeye hakk\u0131 oldu\u011funu savunmakta ve \u0130ran\u2019\u0131n K\u00f6rfez \u00fclkeleri ile i\u015fbirli\u011fini derinle\u015ftirme \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na olumlu yakla\u015fmaktad\u0131r. Bahreyn \u0130ran ile ekonomik ve ticari ili\u015fkiler de geli\u015ftirmektedir. Buna tepki olarak ABD Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131, merkezi Bahreyn\u2019de bulunan Future Bank\u2019a, \u0130ranl\u0131 Bank Melli taraf\u0131ndan kontrol edildi\u011fi sebebiyle yapt\u0131r\u0131m politikas\u0131 uygulamaktad\u0131r. \u0130ki \u00fclke aras\u0131ndaki tarihsel gerginliklere ra\u011fmen, Ahmedinejat hakk\u0131nda a\u011f\u0131r bir ele\u015ftiri yay\u0131nlayan Akhbar al-Khaleej gazetesi, Bahreyn h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Katar da, n\u00fckleer program konusunda BM G\u00fcvenlik Konseyi\u2019ndeki ge\u00e7ici \u00fcyeli\u011fi s\u00fcresince (Ocak 2006-2008) \u0130ran\u2019\u0131 savunmu\u015ftur. Doha, Rusya ve \u0130ran ile birlikte OPEC\u2019e benzer bir do\u011fal gaz karteli kurmay\u0131 da planlamaktad\u0131r.<\/p>\n

Umman ve Kuveyt de \u0130ran\u2019\u0131n d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 celp etmeyecek politikalar takip etmektedirler. Umman da, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Yusuf Bin Alavi\u2019nin Aral\u0131k 2008\u2019de verdi\u011fi demece g\u00f6re \u0130ran\u2019\u0131n n\u00fckleer giri\u015fimlerinin sorun te\u015fkil etmedi\u011fine inanmaktad\u0131r. Di\u011fer yandan \u00fclkeler aras\u0131nda, \u0130ran\u2019dan y\u0131lda bir milyar metrek\u00fcp do\u011falgaz sat\u0131n almak i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Benzer \u015fekilde Kuveyt de ABD\u2019den \u0130ran\u2019\u0131n egemenli\u011fine sayg\u0131 duymas\u0131n\u0131 beklemekte ve \u00fclke topraklar\u0131n\u0131 \u0130ran\u2019\u0131n n\u00fckleer program\u0131na kar\u015f\u0131 bir sald\u0131r\u0131 i\u00e7in kulland\u0131rmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedir.
\nYukar\u0131da detayland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, K\u0130K-\u0130ran ili\u015fkileri ABD\u2019nin arzu etti\u011fi rotadan sapt\u0131\u011f\u0131 intiba\u0131 uyand\u0131rabilir, fakat Konsey \u00fclkelerinin \u0130ran\u2019\u0131 sisteme dahil etmeye \u00e7al\u0131\u015fan duru\u015fu, Amerika\u2019y\u0131 tamamiyle d\u0131\u015flad\u0131klar\u0131 anlam\u0131na gelmemelidir. ABD h\u00e2l\u00e2 bu \u00fclkelerin en \u00f6nemli ticari ve askeri partneridir. Ancak K\u0130K nezdinde Amerika\u2019n\u0131n g\u00f6lgesi alt\u0131nda g\u00fcn\u00fc kurtaran ge\u00e7ici \u00e7\u00f6z\u00fcmler yerine, daha uzun soluklu ve kapsay\u0131c\u0131 bir b\u00f6lgesel \u015femsiye olu\u015fturulmas\u0131 \u00f6ncelik ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu olu\u015fumun sadece s\u00fcper g\u00fc\u00e7 Amerika taraf\u0131ndan de\u011fil, uluslararas\u0131 topluluk\u00e7a da desteklenmesi arzulanmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130ran, K\u00f6rfez \u00fclkeleri ile ortak g\u00fcvenlik \u00e7er\u00e7evesi olu\u015fturarak K\u00f6rfez \u00fclkelerinin Washington\u2019a olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0131rmay\u0131, \u0130ran\u2019\u0131 yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131na son vermeyi ve ABD\u2019nin b\u00f6lgedeki askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gereksiz k\u0131lmay\u0131 hedeflemektedir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ABD, \u0130ran n\u00fcfuzu alt\u0131ndaki Orta Do\u011fu ihtimaline kar\u015f\u0131l\u0131k Amerika destekli Arap Orta Do\u011fu kart\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. B\u00f6ylece, \u0130ran\u2019\u0131 yaln\u0131z b\u0131rakma ve K\u00f6rfezi kendi n\u00fcfuzu alt\u0131na alma politikas\u0131 takip etmi\u015ftir. B\u00f6ylelikle b\u00f6lge \u00fclkelerini silahland\u0131rma f\u0131rsat\u0131n\u0131 da elde etmi\u015ftir.<\/p>\n

N\u00fckleer tehdit konusunda K\u0130K \u00fcyeleri b\u00fct\u00fcn K\u00f6rfez b\u00f6lgesinin \u0130srail dahil olmak \u00fczere n\u00fckleer silahtan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 taraftar\u0131d\u0131r. Bu sayede \u0130ran da bu yolu tercih etmeye ikna edilebilir. \u0130ran\u2019\u0131n n\u00fckleer kapasitesi hususunda Konsey \u00fclkeleri diplomasi ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131ndan yana oy kullanmaktad\u0131r. Aral\u0131k 2008\u2019de K\u0130K \u00fcye \u00fclkeleri M\u0131s\u0131r, Irak, \u00dcrd\u00fcn ve BM G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin 5 daimi \u00fcyesi art\u0131 Almanya ile (5+1) bir araya gelerek bu sorunu masaya yat\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. da K\u0130K \u00fcyeleri i\u00e7in \u0130fade edilmesi gereken bir ba\u015fka husus da, Hizbullah ve Hamas\u2019\u0131n istikrarl\u0131 Bat\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik artan sempati ve bunun kendi otoritelerini sarsabilece\u011fi endi\u015fesidir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye i\u00e7in K\u00f6rfez: Yeni Ke\u015ffedilen Eski Dostluk<\/p>\n

T\u00fcrkiye i\u00e7in K\u00f6rfez: Yeni Ke\u015ffedilen Eski Dostluk<\/strong><\/p>\n

Her \u015feyin yenisi, dostun eskisi<\/strong><\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Orta Do\u011fu\u2019da, kuzeyde T\u00fcrkiye, g\u00fcneyde Basra K\u00f6rfezi\u2019nin aras\u0131nda kalan bir kriz ku\u015fa\u011f\u0131 bulunmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye ve K\u0130K, bu ku\u015faktaki krizlerin \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi i\u00e7in b\u00f6lgenin istikrar\u0131na olumlu katk\u0131da bulunabilecek iki kanatta yer almaktad\u0131r. T\u00fcrkiye, K\u00f6rfez b\u00f6lgesinde ortaya \u00e7\u0131kabilecek herhangi bir istikrars\u0131zl\u0131ktan do\u011frudan etkilenecek \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda yer almaktad\u0131r ve K\u0130K, b\u00f6lgede g\u00fcvenlik, istikrar ve refah\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir g\u00f6rev \u00fcstlenmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye ile K\u0130K \u00fclkelerinin bug\u00fcn ortak \u00e7\u0131karlar\u0131 ve hedefleri payla\u015fmaktad\u0131rlar ve T\u00fcrkiye K\u00f6rfez b\u00f6lgesinin g\u00fcvenli\u011fine b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermektedir. K\u00f6rfez \u00fclkeleriyle T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki ba\u011flar y\u00fczy\u0131llard\u0131r s\u00fcregelen ba\u011flard\u0131r ve artan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim sonucunda daha da sa\u011flamla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Kendi g\u00fcvenli\u011fi ve istikrar\u0131 i\u00e7in kom\u015fular\u0131yla problemlerini \u00e7\u00f6zmeye ve \u00e7evre b\u00f6lgelerde bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131 sa\u011flamaya odaklanan T\u00fcrkiye, \u201ckom\u015fularla s\u0131f\u0131r problem\u201d politikas\u0131yla ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 s\u00fcreci, son d\u00f6nemde kurulan ve kurulmas\u0131 planlanan y\u00fcksek d\u00fczeyli stratejik i\u015fbirli\u011fi konseyleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla her alanda \u2018maksimum entegrasyon\u2019a do\u011fru ta\u015f\u0131ma hedefindedir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye eski vilayetlerini yeniden hat\u0131rl\u0131yor!<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin K\u00f6rfez \u00fclkeleri ile ili\u015fkileri; son y\u0131llarda ivme kazanan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ziyaretler, d\u00fczenlenen toplant\u0131lar ve imzalanan anla\u015fmalarla tarihinin en parlak d\u00f6nemini ya\u015famaktad\u0131r. Daha \u00f6nce siyasi, ideolojik ve psikolojik engeller y\u00fcz\u00fcnden ekonomik ve ticari alanla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalan ve belli bir seviyenin \u00fczerine \u00e7\u0131kamayan ili\u015fkiler, art\u0131k kurumsalla\u015fma yolunda h\u0131zla ilerlemektedir. \u0130li\u015fkilerin kaderini iktidarlar\u0131n ve rejimlerin \u00f6mr\u00fcne veya d\u0131\u015f konjonkt\u00fcre ba\u011f\u0131ml\u0131 olmaktan kurtaran kurumsalla\u015fma, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz b\u00f6lge a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye, yak\u0131n zamana kadar bir anlamda Orta Do\u011fu b\u00f6lgesine s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nm\u00fc\u015f say\u0131labilecek bir durumdayd\u0131. Bilhassa 1980\u2019lerden itibaren bu \u00fclkeler ile olan ticari ili\u015fkilere b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verilmesinin ard\u0131ndan b\u00f6lgeyle olan ili\u015fkilerin yeniden canland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. T\u00fcrkiye b\u00f6lgenin bar\u0131\u015f\u0131, refah\u0131 ve istikrar\u0131na katk\u0131da bulunmaya ve ihtilaflarda taraf olmamaya \u00f6nem vermektedir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye, K\u0130K\u2019in ilk kez tek bir \u00fclke ile d\u00fczenli dan\u0131\u015fma mekanizmas\u0131 ve s\u00fcreci olu\u015fturdu\u011fu devlettir. Bu husus, T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgeye verdi\u011fi \u00f6nemi ortaya koymaktad\u0131r. Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye, Eyl\u00fcl 2008\u2019de K\u0130K ile stratejik i\u015fbirli\u011fi mutabakat\u0131 imzalam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle, K\u0130K ve T\u00fcrkiye aras\u0131nda, siyasi, ekonomik ve stratejik alanlarda bir b\u00f6lgesel diyalog s\u00fcreci ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Ekonomik i\u015fbirli\u011fini \u00f6ng\u00f6ren \u201cT\u00fcrkiye-K\u0130K Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi \u00c7er\u00e7eve Anla\u015fmas\u0131\u201d 2005 y\u0131l\u0131nda imzalanarak kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Ba\u015fta enerji, ula\u015f\u0131m, altyap\u0131, yat\u0131r\u0131m, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve turizm olmak \u00fczere ekonomik, ticari ve teknik her alanda kapsaml\u0131 bir ekonomik i\u015fbirli\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u0130ki ekonomik b\u00f6lge aras\u0131nda do\u011frudan ticaretin yap\u0131labilmesi i\u00e7in ula\u015f\u0131m\u0131n etkin ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde sa\u011flanmas\u0131 gereklili\u011finden hareketle, K\u00f6rfez\u2019i T\u00fcrkiye\u2019ye, buradan da Avrupa\u2019ya ba\u011flayacak demiryolu ve otoyolu a\u011flar\u0131 kurulmas\u0131 planlanmaktad\u0131r. Asker\u00ee ve savunma sanayi alan\u0131nda da kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 i\u015fbirli\u011fi ve koordinasyon \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fclmektedir. B\u00fct\u00fcn bu hedefler ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi takdirde, 2002-2008 d\u00f6neminde sekiz kat artarak 16,6 milyar dolara ula\u015fan K\u00f6rfez \u00fclkeleriyle ticaret hacminin ve ayn\u0131 d\u00f6nemde de\u011feri 16,1 milyar dolara varan T\u00fcrk m\u00fcteahhitlerin bu \u00fclkelerde yapt\u0131klar\u0131 toplam i\u015fin, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde katlanarak artaca\u011f\u0131 tahmin edilmektedir.<\/p>\n

K\u0130K b\u00f6lgesi T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zellikle ticari i\u015fbirli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan son derece m\u00fchimdir. Orta Do\u011fu\u2019da istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmesine ve gerginliklerin artmas\u0131na ra\u011fmen, bu \u00fclkeler genel anlamda istikrar i\u00e7inde bulunmaktad\u0131r. D\u00fczenli enerji ihracat\u0131ndan dolay\u0131 sabit gelir kayna\u011f\u0131 olan, ayn\u0131 zamanda birikmi\u015f sermayesi bulunan K\u0130K \u00fclkeleri, T\u00fcrkiye\u2019nin yat\u0131r\u0131m ve ticareti i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck f\u0131rsatlar bulundurmaktad\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin K\u00f6rfez\u2019le geli\u015fen ili\u015fkileri ba\u011flam\u0131nda, do\u011falgaz rezervleri, sermaye birikimi, finans merkezi olma yolunda h\u0131zla ilerleyi\u015fi ve b\u00f6lgesel problemlerde ba\u015far\u0131l\u0131 arabuluculuk giri\u015fimleriyle dikkat \u00e7eken Katar \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. 2000 y\u0131l\u0131nda 21 milyon dolar olan ticaret hacminin 2008\u2019de ivme kazanarak 1 milyar dolar\u0131 a\u015fm\u0131\u015f ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n 8 milyar dolar\u0131 ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n

Bu m\u00fcnasebet herkesin faydas\u0131na!<\/strong><\/p>\n

Vurgulanmas\u0131 gereken bir ba\u015fka husus da, T\u00fcrkiye\u2019nin genelde Orta Do\u011fu ile, \u00f6zelde ise K\u0130K \u00fclkeleriyle olan ili\u015fkileri, T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa ile olan ili\u015fkilerine ra\u011fmen de\u011fil, aksine bu ili\u015fkileri takviye eder \u015fekilde geli\u015fmektedir. Zira T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgeye y\u00f6nelik yap\u0131c\u0131 ve pozitif yakla\u015f\u0131m\u0131, Avrupa Birli\u011fi i\u00e7in de T\u00fcrkiye bak\u0131m\u0131ndan bir katma de\u011fer olu\u015fturmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye, kom\u015fusu olan \u00fclkelerle \u2018s\u0131f\u0131r problem\u2019 ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde bir d\u0131\u015f politika izleyen, b\u00f6lgesel istikrarla hem kendi hem de b\u00f6lgesel refah\u0131n artmas\u0131n\u0131 arzulayan bir \u00fclke konumundad\u0131r ve olaylara kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kazan\u00e7 ili\u015fkisi olarak bakmaktad\u0131r. \u0130stikrars\u0131zl\u0131klarla ve krizlerle m\u00fccadele eden Orta Do\u011fu b\u00f6lgesinin kuzeyinde T\u00fcrkiye, g\u00fcneyinde ise K\u0130K, m\u00fcreffeh, istikrarl\u0131 ve g\u00fcvenli b\u00f6lgeler olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla, kuzey ve g\u00fcneyden yap\u0131lacak a\u00e7\u0131l\u0131mlarla, bu istikrars\u0131z b\u00f6lgenin istikrarl\u0131 olabilmesi i\u00e7in T\u00fcrkiye-K\u0130K sinerjisi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00d6zellikle b\u00f6lgesel ekonomik ili\u015fkilerin daha sa\u011flam temeller \u00fczerinde yay\u0131labilmesi i\u00e7in istikrar\u0131n ikili d\u00fczeyin \u00f6tesinde, b\u00f6lgesel \u00e7apta yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

——-<\/p>\n

Ser\u00e2z\u00e2t.com’da; sadece Necip YILDIRIM’\u0131n \u015fiir ve makaleleri yer almaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn haklar\u0131 sakl\u0131d\u0131r. \u0130zinsiz kopyalanamaz ve ne\u015fredilemez.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K\u00f6rfezde Birlik D\u00fc\u015f\u00fcncesi K\u00f6rfez \u0130\u015fbirli\u011fi Konseyi (K\u0130K –\u00a0Gulf Cooperation Council), Suudi Arabistan, Birle\u015fik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Umman<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-7127","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tahlil"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7127","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7127"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7127\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7127"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7127"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7127"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}