{"id":941,"date":"2017-05-15T14:42:40","date_gmt":"2017-05-15T14:42:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.serazat.com\/?p=941"},"modified":"2017-05-15T14:42:40","modified_gmt":"2017-05-15T14:42:40","slug":"dunyayi-nasil-degistirirsiniz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/dunyayi-nasil-degistirirsiniz\/","title":{"rendered":"D\u00fcnyay\u0131 Nas\u0131l De\u011fi\u015ftirirsiniz?"},"content":{"rendered":"

Ayd\u0131nlanmadan bu yana,\u00a0bilimin esaslar\u0131<\/strong>\u00a0Newton fizi\u011findeki prensipler \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015fti. Mevzubahis klasik d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc,\u00a0ontolojik<\/strong>\u00a0bak\u0131mdan; atomizm, determinizm, mekanizm, objektivizm, lokalizm gibi kaideleri esas alan saf materyalizme dayan\u0131yordu.\u00a0Epistemoloji<\/strong>\u00a0noktas\u0131nda; objektif m\u00fc\u015fahede savunuluyor ve subjektiflik reddediliyordu. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar; insan\u0131 ve i\u00e7timai hayat\u0131; hislerinden, fikirlerinden, inan\u00e7lar\u0131ndan ve b\u00fct\u00fcn insan\u00ee vas\u0131flar\u0131ndan \u00e2r\u00ee olarak \u00e2det\u00e2 robot misali incelemeliydiler.<\/p>\n

Ne var ki; \u201cinsan<\/strong>\u201d, klasik fizik \u00fczerine in\u015fa edilen bu ilm\u00ee yakla\u015f\u0131m\u0131n kal\u0131plar\u0131na s\u0131\u011fm\u0131yordu. \u0130nsan\u0131n psikolojisi, davran\u0131\u015flar\u0131, tecr\u00fcbesi, \u015fuuru, lisan\u0131\u2026 \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar nihayet \u015f\u00f6yle bir noktaya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131: \u0130nsan ve insan gruplar\u0131 aras\u0131ndaki m\u00fcnasebetlerde\u00a0klasik d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle izah edilemeyecek hususiyetler\u00a0vard\u0131r<\/strong>!<\/p>\n

Mevzubahis \u201cklasik fizik\u201d \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 prensiplere kar\u015f\u0131 bayrak a\u00e7an ve \u201cinsanla alakal\u0131\u201d ilimlerin kendine has kaideleri olmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen onlarca fikir ekol\u00fc ve y\u00fczlerce m\u00fctefekkir ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. K\u00fct\u00fcphaneler dolduracak eserler verildi. Pozitivizmi k\u0131smen veya tamamen reddeden bu antipozitivist kamp, kendi i\u00e7inde \u00e7e\u015fitlilikler arz ederek ilerledi ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde; postmodernism, reflektivizm, interpretivism, in\u015fac\u0131l\u0131k gibi pek \u00e7ok farkl\u0131 isimler alt\u0131nda grupland\u0131r\u0131lmakta.<\/p>\n

Bilhassa, sosyal hayat\u0131n de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcyle ilgili, in\u015fac\u0131l\u0131k (constructivism<\/em>) yakla\u015f\u0131m\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalarda dikkate \u015f\u00e2y\u00e2n ilerlemeler oldu.\u00a0\u0130\u00e7timai hayat\u0131n, maddeler \u00e2leminden farkl\u0131 olarak; hari\u00e7te, sabit ve objektif olarak \u00f6ylece var olmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahede edildi. Sosyal hayat\u0131n;\u00a0g\u00f6zlemlenemeyen (gayr-i maddi) cihetlerinin oldu\u011fu ve insanlar taraf\u0131ndan bilin\u00e7li olarak \u2018zihinlerde<\/strong>\u2019 in\u015fa edildi\u011fi\u00a0tespit edildi.<\/p>\n

Pozitivizmin aksine, evrensel uygulanabilirlik iddialar\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131larak; lokal ve \u201c\u015farta ba\u011fl\u0131\u201d \u00a0a\u00e7\u0131klamalar (description<\/em>) yapman\u0131n daha do\u011fru olaca\u011f\u0131 kanaati has\u0131l oldu. Sosyal realitenin; maddi realiteden \u00e7ok, insanlar\u0131n bilin\u00e7li iradesinin bir eseri oldu\u011fu; k\u0131r\u0131lgan, de\u011fi\u015febilir ve tart\u0131\u015f\u0131labilir oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131. Bu da, sosyal realitenin evrensel de\u011fil, lokal oldu\u011fu ve belli bir zaman i\u00e7in ge\u00e7erli odu\u011fu manas\u0131na tekab\u00fcl ediyor.<\/p>\n

Elbette ki; maddi (material<\/em>) unsurlar\u0131n ehemmiyeti tamam\u0131yla reddedilmemekte. Ancak, \u00f6ylece var olan, sabit (given<\/em>) ve tabiat misali (nature-like<\/em>) sosyal d\u00fcnya telakkisi de kabul edilmiyor. Maddi unsurlar ikinci derecede ehemmiyete sahiptir ve sadece entelekt\u00fcel s\u00fcre\u00e7lerle mana kazan\u0131r. Yani, sosyal d\u00fcnyan\u0131n \u015fekillenmesinde,\u00a0fikr\u00ee unsurlar\u0131n\u00a0ortaya \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131\u00a0<\/strong>veya\u00a0kurucu<\/strong>\u00a0rol\u00fc vard\u0131r.<\/p>\n

Sembollerin de\u011fi\u015f toku\u015fu ehemmiyet arz etmekte. G\u00fc\u00e7 politikalar\u0131 gibi en temel realist kavramlar\u0131n dahi; tabiat taraf\u0131ndan \u00f6ylece bah\u015fedilmedi\u011fi, kat\u0131 bir materyalist anlay\u0131\u015fla ele al\u0131namayaca\u011f\u0131 ve insanlar taraf\u0131ndan yeniden de\u011ferlendirilerek de\u011fi\u015ftirilebilece\u011fi kabul edilmekte.<\/p>\n

Mesela Avrupa Birli\u011fi kuruldu diyoruz. Hari\u00e7te bir yerde, uzaydan bak\u0131l\u0131nca g\u00f6r\u00fclebilen, \u00c7in Seddi\u2019ne benzer devasa bir bina\u00a0in\u015fa edilmedi. \u0130nsanlar\u0131yla, \u015fehirleriyle, da\u011flar\u0131yla, dereleriyle Avrupa ayn\u0131 Avrupa.\u00a0Birlik; zihinlerde ve alg\u0131larda kuruldu, in\u015fa edildi.<\/strong>\u00a0\u0130nsanlar, hari\u00e7te ve \u00f6teden beri var olagelen maddi varl\u0131klara ba\u015fka \u015fekilde bakmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131 i\u00e7in Avrupa Birli\u011fi kurulabildi. Bir ba\u015fka me\u015fhur misal da \u015fu: ABD i\u00e7in; Kuzey Kore\u2019nin 5 n\u00fckleer silah\u0131, \u0130ngiltere\u2019nin 500 n\u00fckleer silah\u0131ndan daha \u00e7ok tehdit te\u015fkil ediyor. Neden? Daha fazla y\u0131k\u0131m g\u00fcc\u00fcne sahip oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil, ABD\u2019deki karar vericilerin ve Amerikan kamuoyunun Kuzey Kore\u2019nin 5 n\u00fckleer bombas\u0131ndan daha fazla tehdit alg\u0131lad\u0131klar\u0131 i\u00e7in.<\/p>\n

Demek ki; ABD\u2019deki kamuoyu ve karar vericilerin tercih, karar, davran\u0131\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri; hari\u00e7te, cismen var olan \u0130ngiltere\u2019nin fazladan 495 adet n\u00fckleer silah\u0131yla (maddi) alakal\u0131 de\u011fil; Kuzey Kore ve \u0130ngiltere\u2019yi nas\u0131l alg\u0131lad\u0131klar\u0131yla (gayr-i maddi) alakal\u0131.<\/p>\n

Beyan (s\u00f6ylem\/discourse<\/em>), m\u00fcspetleyici veya k\u00f6t\u00fcleyici (discursive<\/em>) \u015fekilde tezah\u00fcr edebilir. Lisan, mefhum ve kelimeler baz\u0131 i\u00e7tima\u00ee hadiselere (olgulara<\/em>) me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131, baz\u0131lar\u0131na da k\u00f6t\u00fcleyici bir tarzda sarf edilebilir. Herhangi bir meselede, kendi i\u00e7inde tutarl\u0131 bir beyan ittihaz edilirse (benimsenirse<\/em>) ve o meseleye has bir jargon meydana getirilirse; mevzubahis hadise ile alakal\u0131 s\u00fcreci manaland\u0131rma, karalama, me\u015frula\u015ft\u0131rma, cihet tayin etme\u2026 ve bilahare akt\u00f6rlerin hareket ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u015fekillendirme m\u00fcmk\u00fcn hale gelir.<\/p>\n

Madem ki; hakikat (ger\u00e7eklik<\/em>); sosyal olarak ve insanlar\u0131n zihninde s\u00f6zlerin g\u00fcc\u00fcyle in\u015fa ediliyor;\u00a0lisan, bir eylem\u00a0<\/strong>(amel\/aksiyon<\/em>)\u00a0kabul edilmelidir<\/strong>. Ustaca kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde, lisan (s\u00f6z veya beyan<\/em>) sadece bir ifade arac\u0131 olman\u0131n \u00f6tesinde, manalar b\u00fct\u00fcn\u00fc meydana getirmekte ve kurallara d\u00f6n\u00fc\u015febilmektedir. \u0130\u00e7timai hayattaki her \u015fey illiyet prensibi temelinde izah edilemez. Yerinde ve yeterince tesirli kullan\u0131labildi\u011fi takdirde; gayr-i maddi unsurlar, \u201chari\u00e7teki madd\u00ee varl\u0131klar\u0131\u201d dahi de\u011fi\u015ftirip d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilme f\u0131rsat\u0131\u00a0tan\u0131m\u0131\u015f olur.\u00a0\u00c7\u00fcnk\u00fc aslolan hari\u00e7teki madde ve cisimleri de\u011fi\u015ftirmek de\u011fildir; o madde ve cisimleri alg\u0131lanma \u015feklini\u00a0de\u011fi\u015ftirebilmektir.<\/strong><\/p>\n

\u0130nsanlar i\u00e7in hayat; d\u00fcnya gezegeni \u00fczerinde (hari\u00e7te) de\u011fil; zihinlerde cereyan etmektedir. \u015euur, insan hayat\u0131n\u0131n esas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu izaha g\u00f6re, kitleler taraf\u0131ndan kabul edilecek normlar b\u00fct\u00fcn\u00fc \u00fcretilip kitleleri s\u00fcr\u00fckleyecek \u015f\u00fcmull\u00fc doktrinler in\u015fa edilebilir.\u00a0Siyah-beyaz, iyi-k\u00f6t\u00fc, me\u015fru-gayri me\u015fru, dost-d\u00fc\u015fman, demokrat-bask\u0131c\u0131, liberal-diktat\u00f6r, ter\u00f6rist-bar\u0131\u015f\u00e7\u0131, haydut-m\u00fcttefik\u2026 gibi pek \u00e7ok mefhumun zihnimizde tetikledi\u011fi reaksiyonlar\u0131 bu \u00e7er\u00e7evede yeniden m\u00fclahaza edebilirsiniz.<\/p>\n

Bilimdeki bu geli\u015fmeler, m\u00fctefekkir ve m\u00fcnevverler i\u00e7in umut bah\u015feden geli\u015fmelerdir.<\/strong>\u00a0Zira, i\u00e7timai hayat\u0131 de\u011fi\u015ftirip d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in, hari\u00e7teki madd\u00ee varl\u0131klar\u0131n miktar\u0131 veya zorluk derecesi de\u011fildir belirleyici olan. Bir \u00fclkede, bir b\u00f6lgede veya b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm meydana getirmek i\u00e7in madd\u00ee varl\u0131klarda fevkal\u00e2de de\u011fi\u015fiklikler meydana gelmesini bekleme mecburiyeti b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ortadan kalkm\u0131\u015f oluyor. B\u00f6ylece, m\u00fcnevverlerin \u015fuurlu gayretleri neticesinde d\u00fcnyada k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklikler meydana getirmesi daha kolay olmakta. Yani,\u00a0d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmek istiyorsan\u0131z, hari\u00e7te var olan madd\u00ee hakikati de\u011fil, insanlar\u0131n o madd\u00ee hakikati alg\u0131lama \u015feklini de\u011fi\u015ftirmeniz yeterli olacakt\u0131r.<\/strong>Oturdu\u011funuz yerde; bilgi, kelimeler, inan\u00e7, fikirler\u2026 gibi gayr-i maddi unsurlarla d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirebilirsiniz.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, k\u0131ymetler, normlar, tecr\u00fcbe, semboller, mefhumlar, fikirler, d\u00fc\u015f\u00fcnceler, \u015fuur, ifade, beyan (s\u00f6ylem), lisan, kelimeler, elit kesim, m\u00fcnevverler, i\u00e7tima\u00ee ikna, diplomasi ve ileti\u015fim gibi asl\u0131nda \u201cmadde bile olmayan\u201d\u00a0mefhumlar silah mesabesine ula\u015fm\u0131\u015f<\/strong>\u00a0vaziyette. Kitlesel ileti\u015fim, kimliklerin de\u011fi\u015fimi, g\u00fcndem belirleme ve kamuoyu olu\u015fturma, b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 halk hareketleri meydana getirme, devrimler ger\u00e7ekle\u015ftirme, siyaset olu\u015fturma\u2026. vb pek \u00e7ok b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde gayr-i maddi silahlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahede etmekteyiz.<\/p>\n

Esas mesele, d\u00fcnyan\u0131n \u201cne<\/strong>\u201d oldu\u011fundan ziyade, insanlar\u0131n onu \u201cnas\u0131l<\/strong>\u201d alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Modern bilimin ke\u015ffetti\u011fi ve\u00a0atom bombas\u0131ndan daha tesirli olan silah\u0131n hedefi; zihinler, g\u00f6n\u00fcller, kanaatler, tercihler, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131, saikler, hisler ve bilahare inan\u00e7lard\u0131r<\/strong>.<\/p>\n

Kendi medeniyetimize bakal\u0131m: \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 b\u00f6l\u00fcnmedi. T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 par\u00e7alanmad\u0131. Hari\u00e7te, d\u0131\u015far\u0131daki maddi d\u00fcnyada; insanlar aras\u0131nda duvarlar \u00f6r\u00fclmedi. Grup grup, insanlar\u0131n hadiseye bak\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015ftirildi. Hepsi bu kadar\u2026<\/p>\n

D\u00fcnyada vuku bulan ve \u015fuanda meydana gelmekte olan b\u00fct\u00fcn hadiseleri, de\u011fi\u015fimi, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, i\u00e7tima\u00ee hareketleri, etraf\u0131m\u0131zdaki geli\u015fmeleri ve kitlesel psikolojiyi bir de bilimdeki bu geli\u015fmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda tahlil etmemiz gerekir.<\/p>\n

D\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye haz\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n

——-<\/p>\n

Ser\u00e2z\u00e2t.com’da; sadece Necip YILDIRIM’\u0131n \u015fiir ve makaleleri yer almaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn haklar\u0131 sakl\u0131d\u0131r. \u0130zinsiz kopyalanamaz ve ne\u015fredilemez.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ayd\u0131nlanmadan bu yana,\u00a0bilimin esaslar\u0131\u00a0Newton fizi\u011findeki prensipler \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015fti. Mevzubahis klasik d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc,\u00a0ontolojik\u00a0bak\u0131mdan; atomizm, determinizm, mekanizm, objektivizm, lokalizm gibi kaideleri<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1434,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-941","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-deneme-yazilari-ahmed-necip-yildirim-denemeler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/941","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=941"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/941\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1434"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=941"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=941"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.necipyildirim.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=941"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}